’3 vragen aan’: Eelco Dykstra

Bron:  Datacentered

Voor onze rubriek ’3 vragen aan’ hebben we een speciale gast: Eelco Dykstra. Hij is hoogleraar rampenmanagement en initiator van het International Katrina Project. Ook is hij auteur van het boek ‘Katrina in Nederland’. Onlangs sprak Eelco Dykstra op een bijeenkomst van EMC ter gelegenheid van een onderzoek dat is uitgevoerd naar ‘disaster recovery’. Uit dit onderzoek bleek dat driekwart van de bedrijven in Europa een ramp niet zou overleven.

Hoe groot is het risico dat we in Nederland slachtoffer worden van een ramp?

Wanneer de kans niet nul is maar het effect zeer groot, hebben we te maken met een aanzienlijk risico. Helaas wordt de formule Risico = Kans x Effect vaak gereduceerd tot Risico = Kans. En als de kans klein is wordt er vaak met de roze bril naar gekeken en hoort men vaak: “Ach, die kans is zo klein daar hoeven we ons niet mee bezig te houden”. En dat is een valkuil. Want als het effect van een bepaalde gebeurtenis bestaat uit bij voorbeeld het verdwijnen van de klanten of het failliet gaan van het bedrijf, lijkt me dit wel zeker een onderwerp van aandacht te moeten zijn. Bovendien: Risico’s die bestaan uit een kleine kans en een groot effect, zijn verzekerbaar. Risico’s die echter een groot effect koppelen aan een grote (of grotere…) kans, zijn niet meer verzekerbaar. Deze dienen ge-eliminieerd te worden. En dat betekent dus actie .

Wat is de belangrijkste les die u geleerd heeft uit 25 jaar bezig zijn met rampenmanagement?

Dat er veel te weining vanuit de gevolgen wordt gedacht. We houden ons volop bezig met de ‘response’ fase, zeg maar het ‘blussen van brandjes’ en inmiddels ook met het management van de ‘risico’s’ vooraf. Maar waar moeten we met z’n allen nu eigelijk bang voor zijn? Voor het risico? Welnee. Het risico is er altijd. Wel kunnen we risico’s kleiner of groter maken maar bang zijn moeten we niet voor risico’s, maar voor de gevolgen, het effect (Consequence Management). De ervaring leert ons bijvoorbeeld dat 50% van je werknemers en 50% van je klanten in het geval van een ramp of calamiteit plotseling weg zijn, omdat ze het belangrijker vinden om hun dierbaren in veiligheid te brengen dan op hun werk te verschijnen. Met onze ‘just-in-time’ logistieke benadering van de kritieke infrastructuur (energie, transport, communicatie, water, voedsel, etc.) betekent dit een ineenstorting van alle voorzieningen die we voor de instandhouding van ons dagelijks leven en onze maatschappij nodig hebben. En dan is er pas echt een probleem, want dat soort issues zijn niet meer op te lossen zonder daar vooraf over te hebben nagedacht en maatregelen te hebben bedacht.

Welk advies heeft u voor bedrijven om zich voor te bereiden op rampen of calamiteiten?
Kijk niet vanuit je leunstoel van theoretische bespiegelingen tegen het risico aan maar kijk door de ramp heen naar de gevolgen van een bepaalde gebeurtenis. Bestudeer ze, trek ze dan naar het heden en ga nu samen om de tafel zitten om conclusies en aanbevelingen op te schrijven in (voorlopige) actieplannen. Doe dit bijvoorbeeld via reality-fiction, “What if…?” scenario’s en methodieken zoals die ontwikkeld zijn door het Amerikaanse International Katrina Project . Ik ben zelf erg nauw betrokken bij de Europese poot van dit project.

Lees artikel ’3 vragen aan’: Eelco Dykstra