Adaptief Bestuur: Essays over adaptiviteit en openbaar bestuur

Bron: Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

De roep om adaptief bestuur wint aan kracht. Ook buiten bestuurskundige kringen. De complexe opgaven van onze tijd doen een dringend beroep op het bestuur zich anders te organiseren en gedragen: de energietransitie, klimaatverandering, zelfrijdende auto’s en bitcoins zijn voorbeelden die genoemd worden in deze essaybundel. Ze vragen om één overheid, die de maatschappelijke opgave voorop zet en die in een politieke context samen met maatschappelijke partijen en bedrijfsleven tot resultaten komt.

Maar de complexiteit van de maatschappelijke opgaven (‘wicked problems’) is niet de enige uitdaging. Ook de richting van veel veranderingen is onzeker en de gevolgen zijn ongewis. We weten bijvoorbeeld dat digitalisering en de convergentie van technologieën ons leven gaan veranderen, maar hoe precies is onduidelijk. Gemaakte afspraken worden door de werkelijkheid ingehaald en het reguliere instrumentarium van de overheid volstaat niet altijd.

Een planmatige aanpak is niet voldoende, of niet adequaat. Tenslotte zijn we onderdeel van een samenleving die de afgelopen decennia sterk is veranderd. Ze is vloeibaarder geworden, zou Zygmunt Bauman zeggen, gedeïnstitutionaliseerd en diverser; de bezorgdheid over de toekomst van onze kinderen is toegenomen. Behoefte aan zekerheid en hoge eisen aan de overheid gaan hand in hand. Steeds vaker wordt de term adaptiviteit genoemd als essentiële eigenschap van een openbaar bestuur dat met deze ontwikkelingen om kan gaan. De vraag is echter wat adaptief bestuur inhoudt.

Essaybundel adaptief bestuur