Essay

Anders naar risico’s gaan kijken

Bron: BNG Bank. Kunnen banken en andere financiële instellingen duurzaamheidstransities versnellen? Een aantal koplopers uit de Duurzame Top 100 van Trouw geeft tips. En vertellen hoe zij zelf verschil maken. Pallas Agterberg (1963) zit op hete kolen. Voor zover die uitdrukking op haar van toepassing is. Want als directeur Strategie van Alliander bij het grootste netwerkbedrijf van Nederland geeft ze […]

Verbonden partijen en waterschappen

Harry ter Braak en Erik Koopman | WagenaarHoes Verbonden partijen vervullen een steeds grotere rol in de taken van de diverse overheden zoals ook waterschappen. Steeds vaker wordt voor een verbonden partij gekozen om kennis en expertise te delen, uitvoeringstaken gezamenlijk op te pakken en om (maatschappelijke) problemen op te lossen. Echter, veel waterschappen, maar ook gemeenten, ervaren problemen in […]

Voortgang en versnelling

Effectmeting van netwerk in de energietransitie Martin Schulz, Mark van Twist, Jorgen Schram en Martijn van der Steen | NSOB Citaat van de bron: “Om de energietransitie te versnellen, zet de overheid tal van instrumenten in. Een ambassadeur en versnellingstafels zijn daarbij voorbeelden van zogenaamde netwerkinterventies. Als vanzelf komen met dergelijke netwerkinterventies vragen mee als ‘hoeveel Petajoule duurzame energie levert zo een ambassadeur eigenlijk op’ […]

Governance in gevaar (1)

Risicovolle bestuurders door Hans Hoek* Risicomanagement is in de gezondheidszorg steeds belangrijker. Risico’s in bedrijfsvoering, zorg, veiligheid, personeel, continuïteit van de organisatie en imago worden gemeten en bestuurd. Deze risico’s komen, als het goed is, regelmatig aan de orde aan de bestuurstafel en in de raad van toezicht. Minder vaak gaat het over de risico’s die een organisatie loopt met […]

Met zekerheid in onzekerheid: over innovatie en het nemen van innovatierisico’s

Afscheidsrede Prof. Dr. Ir. J.I.M. Halman, Universiteit Twente te Enschede, vrijdag 19 oktober 2018. Inleiding “In het jaar voorafgaande aan dit afscheidscollege heb ik met enige regel-maat gemijmerd wat het afscheid nemen van mijn werk aan de universiteit voor mij zou betekenen. Ik kon mij daar eerlijk gezegd nog niet veel bij voorstellen. Ik voelde en voel mij in een prima […]

Energietransitie: De noodzaak van bestuurlijke aandacht voor omgang met onzekerheid.

 Prof. Dr. Bastiaan Zoeteman [1] De PRIMO/UDITE-denktank ‘From Global to Local’ [2] te Den Haag op 20 april 2018 – in samenwerking met BNG Bank – is erop gericht de inventiviteit te verbeteren van lokale gemeenschappen in het omgaan met op hogere schaalniveaus spelende onzekerheden met veel impact. Daartoe worden uitkomsten van relevante onderzoeken verbonden met het risicomanagement rond de uitdagingen die deze […]

Het nemen van innovatierisico’s

Afscheid van een hoogleraar.  Na een lange, succesvolle loopbaan neemt hoogleraar en wetenschappelijk programmaleider Master Risicomanagement prof. dr. ir. Joop Halman officieel afscheid van de Universiteit Twente. In zijn afscheidsrede ‘Met zekerheid in onzekerheid: over innovatie en het nemen van innovatierisico’s’ op 19 oktober 2018 blikt hij terug op zijn carrière en reflecteert hij op zijn vakgebied. Als voorproefje een interview met […]

Gaat COSO ERM 2017 het verschil maken?

Door Marinus de Pooter voor ‘We are finance’. Sinds de invoering van het COSO Enterprise Risk Management Framework in 2004 is er veel veranderd in het landschap van organisaties en risicomanagement. Onlangs is een herziene versie uitgebracht. Het nieuwe model legt duidelijker de verbinding met de strategie van de organisatie en met prestatiemanagement. Bovendien is er meer oog voor de invloed van leiderschap en […]

Operationeel risicomanagement: meer dan alleen compliance

Willem Peter de Ridder* Inleiding Alle ondernemingen lopen operationele risico’s, variërend van stormschade aan een gebouw, systeemstoringen en het vertrek van belangrijke medewerkers tot boekhoudfouten, interne/externe fraude en misleiding van aandeelhouders. Sinds beruchte schandalen bij ondernemingen als Barings, Enron, Worldcom, Parmalat, Shell en Ahold staat operationeel risicomanagement hoog op de agenda van ondernemingen, wetgevers en toezichthouders. Operationeel risico is het […]

Risicomanagement bij grote evenementen

Eric Frank en Jack Kruf* Op 20 mei 2016 organiseerde PRIMO Nederland in het nieuwe stadskantoor van Utrecht een masterclass ter verdere verkenning van cruciale aspecten van risicomanagement bij grote evenementen. De eindrapportage van Le Grand Départ de Tour de France door de gemeente Utrecht en de evaluatie door de Universiteit van Utrecht golden met het bezoek van het Koningspaar […]

Publieke waarden en risico’s

Over verbanden, meer eenduidigheid en minder taalvervuiling.  Jack Kruf.  Vanuit de vele ontmoetingen met publieke leiders en gemeentesecretarissen in de laatste vijf jaar is er een (groeiende) persoonlijke overtuiging dat de interpretaties en definities van de termen ‘publieke waarde’ en hieraan gerelateerd ‘publiek risico’ in hoge  mate uiteenlopend zijn geworden, versnipperd, gefragmenteerd. Iedereen lijkt zijn of haar eigen definitie van […]

Zelfingenomenheid als risico

Paul Wouters | sensation & reflection* Mij is verzocht tot nader order als columnist te fungeren, met als bijzondere opdracht om ‘de zelfingenomen Hollander’ – de kwalificatie is niet afkomstig van deze Belg! – af en toe eens een spiegel voor te houden. Het schijnt deze mensensoort soms aan reflectie te ontbreken. Het spreekt vanzelf dat ik mijn opdrachtgever op […]

‘Commitment aan de top nodig voor risicomanagement’

Het geheim van Arnhem Interview met Jan Henk Janssen | Bron: Controllers Magazine. PRIMO vraagt opnieuw aandacht voor deze aanpak en visie in de gemeente Arnhem ontwikkeld door Jan Henk Janssen. Het artikel is van 2011, maar meer dan ooit actueel in het domein van publieke sturing. Lezenswaardig. “Recent werd de aanpak op het gebied van risicomanagement door de gemeente […]

Risico’s rond ‘verbonden partijen’

Nadenken over opdrachtgeverschap en eigenaarschap Alinda van Bruggen, Noortje Gerritsen, Pauline van ‘t Zelfde en Harry ter Braak | WagenaarHoes* Aanleiding Gemeenten werken in steeds grotere mate en in steeds meer verschillende verbanden samen met anderen. Zowel bedrijfseconomische overwegingen als overwegingen van bestuurskracht, kwaliteit en continuïteit nopen tot samenwerking. De nieuwe samenwerkingsverbanden plaatsen gemeenten echter ook voor nieuwe vragen. Bekende […]

De participatie-elite en de participatieparadox

Tom van der Meer | Stuk Rood Vlees. De discussie over democratische vernieuwing richt zich vaak op het openen van nieuwe participatiekanalen om de inspraakmogelijkheden van burgers op het politieke bedrijf te vergroten. De doe-democratie, G1000-toppen, internetconsultatie, de right to challenge en lifestyle politics zijn slechts enkele van de vele aansprekende voorbeelden uit de afgelopen jaren. Maar meer participatiekanalen in […]

Risicomanagement: strategisch instrument

Naar een echte en bredere discussie Vincent Janssen* Wanneer heeft u de jaarrekening van uw gemeente voor het laatst ingekeken? Voor de meesten van u waarschijnlijk bij vaststelling door de raad. De paragraaf weerstandsvermogen van de jaarrekening heeft dan ook maar een beperkte waarde voor de dagelijkse besturing en het omgaan met risico’s. In Haarlemmermeer zijn onze inspanningen voor het […]

Good Public Governance

Vertrouwen sleutelwoord voor transparante overheid Jan Klaassens | BNG, 2006* Op 5 oktober 2006 organiseerde de BNG het congres Good Public Governance. Onder leiding van bestuursvoorzitter Pim Vermeulen werd van gedachten gewisseld over de manier waarop de diverse overheidslagen het onderling wantrouwen kunnen verminderen en het vertrouwen van de burgers kunnen herwinnen. Biedt governance de sleutel om als overheid effectiever […]

Raadsgerichte planning en control 2.0

Kan de raad adequate besluiten nemen? Rein-Aart van Vugt en Timon van Zessen, maart 2018 | bron: B&G Magazine. Op 21 maart 2018 zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Voor raadsleden zijn planning-en-controlinstrumenten van belang om hun kaderstellende en controlerende rol in te vullen. De Raad heeft immers het budgetrecht. Centrale vraag: zijn de planning-en-controldocumenten voldoende op de Raad gericht om adequate besluiten […]

De blinde vlek van het weerstandsvermogen

door Johan de Kruijf | Column Risk & Compliance Ik schrijf dit stukje midden september in een tijdvak waarin in alle gemeenten en provincies de laatste hand wordt gelegd aan de begroting voor komend jaar. Als we de uitgelekte stukken van de rijksbegroting moeten geloven, dan zal er ook voor het lokaal bestuur wat extra geld op de plank liggen […]

Is het einde van risicomanagement nabij?

Tijd voor een collectieve herbezinning! Door Marinus de Pooter, MdP | Management, Consulting & Training*. Voor wie zijn oor te luisteren legt in uiteenlopende sectoren doemt spoedig het beeld op dat risicomanagement in de praktijk maar beperkt aanslaat. En dat ondanks alle gedane investeringen en de energie die er in de afgelopen jaren in is gestoken. Als risicomanagement inderdaad zoveel goeds […]

Het belang van risicomanagement

Ir. P.O. (Pim) Vermeulen, Voorzitter Raad van Bestuur van de N.V. BNG op het 1e PRIMO congres op 22 november 2007 in Nederland, gehouden te Utrecht.  “Dames en heren, Aan mij is gevraagd een inleiding te verzorgen over risicomanagement en daarin mijn visie te geven op het belang ervan. Als voorzitter van de Raad van Bestuur van de Bank Nederlandse Gemeenten heb […]

Kanteling in risicomanagement

De weg naar good governance.  Door Rik Buddenberg*. Het accent heeft de afgelopen jaren gelegen op risicomanagement en minder op Good Governance. Hoewel risicomanagement een belangrijk thema is, kan ik me niet aan de indruk onttrekken dat risicomanagement een enigszins achterhaald thema is. Het denken in scenario’s bij publieke organisaties is inmiddels op grote schaal gemeengoed geworden. In de begrotingen […]

Klimaatverandering vraagt om creatief leiderschap

Bron: NRC. Wat ooit een extreme zomer zou heten wordt deze eeuw normaal. Klimaatverandering is niet abstract meer maar heel tastbaar aan het worden, aldus het KNMI eerder deze maand. Uit klimaatmodellen blijkt dat de kans op een hittegolf in Noord-Europa door menselijke uitstoot van klimaatgassen ruim twee keer zo groot is geworden. Nederland zal volgens dezelfde modellen eens in […]

De weerstandsparagraaf is aan herziening toe

Door Peter B.Boorsma en Geert Haisma* “Nederland is pionier op het gebied van publiek risicomanagement, dankzij het voorschrift voor een weerstandparagraaf in het BBV. Dit voorschrift is een stap vooruit naar een volwassen en integraal risicomanagement bij regionale en lokale overheden. Tegelijk werpt het daarvoor ook hindernissen op. Daarom is de weerstandsparagraaf aan revisie toe. Weerstandsvermogen is het vermogen om klappen […]

Grote actiebereidheid bij jeugdzorg

Bron FNV. Ruim 2.000 jeugdzorgwerkers zijn van plan op maandag 3 september in actie te komen tegen de nijpende situatie in de jeugdzorg. Tijdens een manifestatie van FNV Zorg & Welzijn in Den Haag, leggen zij politici het vuur aan de schenen. Zij eisen zo snel mogelijk 750 miljoen euro erbij, een fair tarief en minder aanbestedingswaanzin en administratieve bureaucratie. […]

Digitalisering en democratie

Jack Kruf, Directeur PRIMO Nederland.  Welke invloed heeft digitalisering op onze democratie? Het  Leer- en Expertisepunt Open Overheid interviewde in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties 5 experts over deze vraag. Deze video werd vertoond tijdens de 19 juni 2018 discussiebijeenkomst over democratie en digitalisering. De video onderstreept de complexiteit van dit grensvlak en de relatieve nieuwheid van het vraagstuk, maar […]

“Geef gemeenten op het sociaal domein rust en ruimte om hun verantwoordelijkheid te kunnen nemen!”

Door: Mieke Maas (BZK) en Alinda van Bruggen (WagenaarHoes). Wat doe je als wethouder met een 18-jarige die volgens het UWV en het VSO waar hij net vanaf komt geen arbeidscapaciteit heeft, maar die zelf wel wil werken en wiens ouders ook geloven in zijn arbeidscapaciteit? Dat was de startvraag van een door BZK gefaciliteerde leerbijeenkomst op 8 juni van wethouders […]

Deltaplan Biodiversiteitsherstel: van droombeeld naar actie

Bron: Nederlands Instituut voor Ecologie.  Eind augustus maakt minister Carola Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit haar visie op landbouw en natuur in Nederland bekend. Een belangrijk moment voor het Deltaplan Biodiversiteitsherstel, waar natuurorganisaties, boeren, wetenschappers, banken en bedrijven sinds eind vorig jaar aan werken. Het Deltaplan zal later dit jaar worden aangeboden aan minister Schouten. Een groep ‘kwartiermakers’ is […]

Waar blijven de kasstromen bij de gemeenten?

Johan de Kruijf* Een van de opvallende zaken die in het Besluit Begroting en Verantwoording 2016 (BBV2016) ontbreken is een kasstroom overzicht. Nu zult u zeggen hoezo? We hebben toch de paragraaf financiering die keurig, inclusief rentevisie, uit de doeken doet hoeveel risico een gemeente loopt met haar leningen portefeuille? En hebben we bij de wijziging van het BBV niet […]

Slim Bouwen aan een waterrobuuste en hittebestendige samenleving

Bron: Universiteit Twente Klimaatadaptatie In mei 2011 kreeg de Deense hoofdstad Kopenhagen in een bui van slechts twee uur zo veel regenwater te verwerken, dat er voor 1 miljard euro aan schade op te tekenen viel. Een calamiteit die ook onze steden en dorpen kan treffen. Resilience Met ‘dank’ aan de klimaatverandering behoren extreme regenval en extreme hitte helaas in […]

Voor Delft is ieder risico een kans

Bron: RiskiD Op het VNG Congres in Maastricht is het boek “Wat als…?” gepresenteerd. Dit boek biedt een nieuwe blik op gemeenterisico’s met onder andere een bijdrage van de Gemeente Delft, een must read voor iedere gemeentebestuurder. In het boek zijn verhalen van ambtenaren gebundeld: op welke manier zijn ze met risicomanagement bezig, waar lopen ze tegenaan én wat kunnen […]

Nieuwe Governance aan de Horizon

Chris Juta, Risk & Compliance. Chris Juta heeft het in zijn artikel op ons platform over wie bestuurders zijn, niet over wat ze waarneembaar doen. Wel over houding, gedrag en denken, verantwoordelijkheid, moreel kompas en realiteitszin. En zoveel meer, want de wereld waar we dan ingaan is de wereld van het bewustzijn en het welzijn van mensen. Ja, dan speelt […]