Essay

De blinde vlek van het weerstandsvermogen

door Johan de Kruijf | Column Risk & Compliance Ik schrijf dit stukje midden september in een tijdvak waarin in alle gemeenten en provincies de laatste hand wordt gelegd aan de begroting voor komend jaar. Als we de uitgelekte stukken van de rijksbegroting moeten geloven, dan zal er ook voor het lokaal bestuur wat extra geld op de plank liggen […]

Is het einde van risicomanagement nabij?

Tijd voor een collectieve herbezinning! Door Marinus de Pooter, MdP | Management, Consulting & Training*. Voor wie zijn oor te luisteren legt in uiteenlopende sectoren doemt spoedig het beeld op dat risicomanagement in de praktijk maar beperkt aanslaat. En dat ondanks alle gedane investeringen en de energie die er in de afgelopen jaren in is gestoken. Als risicomanagement inderdaad zoveel goeds […]

Het belang van risicomanagement

Ir. P.O. (Pim) Vermeulen, Voorzitter Raad van Bestuur van de N.V. BNG op het 1e PRIMO congres op 22 november 2007 in Nederland, gehouden te Utrecht.  “Dames en heren, Aan mij is gevraagd een inleiding te verzorgen over risicomanagement en daarin mijn visie te geven op het belang ervan. Als voorzitter van de Raad van Bestuur van de Bank Nederlandse Gemeenten heb […]

Kanteling in risicomanagement

De weg naar good governance.  Door Rik Buddenberg*. Het accent heeft de afgelopen jaren gelegen op risicomanagement en minder op Good Governance. Hoewel risicomanagement een belangrijk thema is, kan ik me niet aan de indruk onttrekken dat risicomanagement een enigszins achterhaald thema is. Het denken in scenario’s bij publieke organisaties is inmiddels op grote schaal gemeengoed geworden. In de begrotingen […]

Klimaatverandering vraagt om creatief leiderschap

Bron: NRC. Wat ooit een extreme zomer zou heten wordt deze eeuw normaal. Klimaatverandering is niet abstract meer maar heel tastbaar aan het worden, aldus het KNMI eerder deze maand. Uit klimaatmodellen blijkt dat de kans op een hittegolf in Noord-Europa door menselijke uitstoot van klimaatgassen ruim twee keer zo groot is geworden. Nederland zal volgens dezelfde modellen eens in […]

De weerstandsparagraaf is aan herziening toe

Door Peter B.Boorsma en Geert Haisma* “Nederland is pionier op het gebied van publiek risicomanagement, dankzij het voorschrift voor een weerstandparagraaf in het BBV. Dit voorschrift is een stap vooruit naar een volwassen en integraal risicomanagement bij regionale en lokale overheden. Tegelijk werpt het daarvoor ook hindernissen op. Daarom is de weerstandsparagraaf aan revisie toe. Weerstandsvermogen is het vermogen om klappen […]

Grote actiebereidheid bij jeugdzorg

Bron FNV. Ruim 2.000 jeugdzorgwerkers zijn van plan op maandag 3 september in actie te komen tegen de nijpende situatie in de jeugdzorg. Tijdens een manifestatie van FNV Zorg & Welzijn in Den Haag, leggen zij politici het vuur aan de schenen. Zij eisen zo snel mogelijk 750 miljoen euro erbij, een fair tarief en minder aanbestedingswaanzin en administratieve bureaucratie. […]

Digitalisering en democratie

Jack Kruf, Directeur PRIMO Nederland.  Welke invloed heeft digitalisering op onze democratie? Het  Leer- en Expertisepunt Open Overheid interviewde in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties 5 experts over deze vraag. Deze video werd vertoond tijdens de 19 juni 2018 discussiebijeenkomst over democratie en digitalisering. De video onderstreept de complexiteit van dit grensvlak en de relatieve nieuwheid van het vraagstuk, maar […]

“Geef gemeenten op het sociaal domein rust en ruimte om hun verantwoordelijkheid te kunnen nemen!”

Door: Mieke Maas (BZK) en Alinda van Bruggen (WagenaarHoes). Wat doe je als wethouder met een 18-jarige die volgens het UWV en het VSO waar hij net vanaf komt geen arbeidscapaciteit heeft, maar die zelf wel wil werken en wiens ouders ook geloven in zijn arbeidscapaciteit? Dat was de startvraag van een door BZK gefaciliteerde leerbijeenkomst op 8 juni van wethouders […]

Deltaplan Biodiversiteitsherstel: van droombeeld naar actie

Bron: Nederlands Instituut voor Ecologie.  Eind augustus maakt minister Carola Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit haar visie op landbouw en natuur in Nederland bekend. Een belangrijk moment voor het Deltaplan Biodiversiteitsherstel, waar natuurorganisaties, boeren, wetenschappers, banken en bedrijven sinds eind vorig jaar aan werken. Het Deltaplan zal later dit jaar worden aangeboden aan minister Schouten. Een groep ‘kwartiermakers’ is […]

Waar blijven de kasstromen bij de gemeenten?

Johan de Kruijf* Een van de opvallende zaken die in het Besluit Begroting en Verantwoording 2016 (BBV2016) ontbreken is een kasstroom overzicht. Nu zult u zeggen hoezo? We hebben toch de paragraaf financiering die keurig, inclusief rentevisie, uit de doeken doet hoeveel risico een gemeente loopt met haar leningen portefeuille? En hebben we bij de wijziging van het BBV niet […]

Slim Bouwen aan een waterrobuuste en hittebestendige samenleving

Bron: Universiteit Twente Klimaatadaptatie In mei 2011 kreeg de Deense hoofdstad Kopenhagen in een bui van slechts twee uur zo veel regenwater te verwerken, dat er voor 1 miljard euro aan schade op te tekenen viel. Een calamiteit die ook onze steden en dorpen kan treffen. Resilience Met ‘dank’ aan de klimaatverandering behoren extreme regenval en extreme hitte helaas in […]

Voor Delft is ieder risico een kans

Bron: RiskiD Op het VNG Congres in Maastricht is het boek “Wat als…?” gepresenteerd. Dit boek biedt een nieuwe blik op gemeenterisico’s met onder andere een bijdrage van de Gemeente Delft, een must read voor iedere gemeentebestuurder. In het boek zijn verhalen van ambtenaren gebundeld: op welke manier zijn ze met risicomanagement bezig, waar lopen ze tegenaan én wat kunnen […]

Nieuwe Governance aan de Horizon

Chris Juta, Risk & Compliance. Chris Juta heeft het in zijn artikel op ons platform over wie bestuurders zijn, niet over wat ze waarneembaar doen. Wel over houding, gedrag en denken, verantwoordelijkheid, moreel kompas en realiteitszin. En zoveel meer, want de wereld waar we dan ingaan is de wereld van het bewustzijn en het welzijn van mensen. Ja, dan speelt […]

Governance zal in de spiegel moeten kijken

Bron: Risk & Compliance. Auteur: Chris Juta. Veertig procent van het totale verzuim is het gevolg van psychologische klachten. Bij twintig procent van de werknemers komen burn-out verschijnselen voor, waarmee depressie volksziekte nummer 1 is geworden. De mentale problematieken nemen toe, bij studenten, accountants, zorgmedewerkers, maar ook bij ambtenaren. Burn-outs komen het meeste voor bij medewerkers tussen de 25 en […]

Aan de slag met vernieuwing van de lokale democratie

Door Erik Koopman | WagenaarHoes Organisatieadvies. De relatie tussen (met name de lokale) overheid en burger is snel aan het veranderen. Onder andere in het sociaal domein, maar ook bij de ophanden zijnde Omgevingswet, staat de gemeente voor uitdagende keuzes over hoe zij het samenspel met de burger opnieuw wil gaan vormgeven. Hoe kan de gemeente bijvoorbeeld nog beter gaan […]

Zicht op de toekomst – De wereld 80 jaar verder

Door Eric Frank. Met interesse bekeek ik nog eens het boek Zicht op de toekomst – De wereld 80 jaar verder van de gebroeders Rudolf en Robbert Das, (tweeling 1929), technisch illustratoren, bouwkundig ontwerpers, futurologen, visionairs en auteurs. In dit boek kun je nog eens lezen – en vooral ook bekijken – over de achterliggende problematiek ter voorbereiding op de beoogde energietransmissie. De bijdrage […]

Gaat COSO ERM 2017 het verschil maken?

Door Marinus de Pooter voor ‘We are finance’. Sinds de invoering van het COSO Enterprise Risk Management Framework in 2004 is er veel veranderd in het landschap van organisaties en risicomanagement. Onlangs is een herziene versie uitgebracht. Het nieuwe model legt duidelijker de verbinding met de strategie van de organisatie en met prestatiemanagement. Bovendien is er meer oog voor de invloed van leiderschap en […]

Energietransitie: De noodzaak van bestuurlijke aandacht voor omgang met onzekerheid.

Bijdrage Denktank door Prof. Dr. Bastiaan Zoeteman [1] De PRIMO/UDITE-denktank ‘From Global to Local’ [2] te Den Haag op 20 april 2018 – in samenwerking met BNG Bank – is erop gericht de inventiviteit te verbeteren van lokale gemeenschappen in het omgaan met op hogere schaalniveaus spelende onzekerheden met veel impact. Daartoe worden uitkomsten van relevante onderzoeken verbonden met het risicomanagement rond de […]

Game of Thrones, regels en bedoelingen

Oratie door prof.dr.ir. G.M. van Dijk. Op woensdag 21 maart 2018 heeft Gerda van Dijk, hoogleraar Publiek Leiderschap aan de Vrije universiteit Amsterdam, haar oratie ‘Game of Thrones, regels en bedoelingen’ gehouden. Zij ging in op de haast onmogelijke dynamiek van regels en bedoelingen waarin publieke leiders zijn terechtgekomen. De kern van het betoog is dat publieke leiders onderscheid moeten […]

Sferen keren

Door Paul Misdorp. John Dewey (1859-1952) is een van de grondleggers van de wijsgerige stroming die Pragmatisme genoemd wordt. Daarin staat de mens als handelend wezen centraal. Handelen en denken worden ingezet om praktische problemen tot een oplossing te brengen. Kennis is voor hem het creëren van de juiste attitudes bij het vormgeven van wensen van mensen door in te […]

Perspectieven op leiderschap

Boek door Jaap Boonstra e.a. | Vakmedianet. Leiderschap is actueel en alom aanwezig. Leiders nemen initiatief, hebben een visie op de toekomst, geven richting in onzekere situaties en motiveren anderen om mee te doen. Ze creëren netwerken van mensen met verschillende professies om aan vernieuwing te werken. Leiders zijn sensitief en snappen de emoties van mensen om hen heen. Liever […]

Hoogleraar over lokale plannen duurzaamheid: ‘Weinig concrete voorstellen’

Bron: De Monitor, Huub Floor. Lokale verkiezingsprogramma’s bevatten torenhoge ambities voor klimaatverbetering en het opwekken van schone energie, maar amper ideeën om die ambities waar te maken. ‘De uitvoering en de uitwerking zijn heel erg summier. Er zijn weinig echt concrete voorstellen,’ zo concludeert hoogleraar Derk Loorbach. Hij houdt zich bezig met grote veranderingen in de samenleving, zoals de overgang […]

Adaptief Bestuur: Essays over adaptiviteit en openbaar bestuur

Bron: Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De roep om adaptief bestuur wint aan kracht. Ook buiten bestuurskundige kringen. De complexe opgaven van onze tijd doen een dringend beroep op het bestuur zich anders te organiseren en gedragen: de energietransitie, klimaatverandering, zelfrijdende auto’s en bitcoins zijn voorbeelden die genoemd worden in deze essaybundel. Ze vragen om één overheid, die de […]

Jack Kruf: “Risicomanagement als een doorlopend proces”

Door Jack Kruf, essay in boek ‘Adlasz voor de slimme gemeente’. In deze bijdrage wordt nader ingegaan op het toepassen van risicomanagement in de gemeente. De titel spreekt over risicomanagement als een doorlopend proces, maar klopt dat wel? Ja, risicomanagement is, in tegenstelling hoe het in de praktijk vaak wordt ingevuld, een continu proces dat ondersteunend is aan de realisatie […]

Lessen voor de nieuwe colleges

Bron: Telos. Veel gemeenten vertalen duurzaamheid als het aanpakken van de energietransitie. Er is nog te weinig aandacht voor de brede duurzaamheidsopgaven zoals beschreven in de Nationale Monitor 2017 en de SDG’s van de VN. In Tijdschrift Milieu leggen we uit hoe Rijk en gemeenten hiermee aan de slag kunnen. Alle gemeenten besteden inmiddels aandacht aan duurzaamheid. Dat neemt niet […]

Memento Futuri: Scenariodenken hét antwoord op onzekerheid

Bron: Cardano. Scenario’s helpen bij het creëren van een robuustere beleggingsportefeuille die ook nog eens sneller reageert op signalen. Scenariodenken maakt mens en organisatie slagvaardiger. Daarmee is scenariodenken hét antwoord op de fundamentele onzekerheid in de financiële wereld. Dat concludeert Theo Kocken, hoogleraar Risk Management en CEO van Cardano, in zijn whitepaper Memento Futuri over nut en noodzaak van scenariodenken. […]

Wethouder Jansen over de factor ‘tijd’ als risicofactor

Bron: Risk & Compliance Eén van de keynotes van het afgelopen RiskCongres Lokaal Bestuur was wethouder Paulus Jansen van de gemeente Utrecht. Een transparante en integere besluitvorming is een van de hoekstenen van overheidsbeleid. Het verschil tussen de publieke en private sector is dat de overheid belastinggeld uitgeeft en via wetgeving burgers en bedrijven dwingt om iets te doen of […]

PRIMO bepleit ‘Besturingsparagraaf’

Tijdens het RiskCongres Lokaal Bestuur, 17 januari 2017 op het provinciehuis in Utrecht, spreekt een groep experts over de kernpunten van governance en control, betrekking hebbend op gemeentelijke organisaties. PRIMO bepleitte In haar keynote, gegeven door ir. Jack P. Kruf, een veel sterkere verbinding tussen de inhoud en de sturing van beleid. Door de veelheid aan belangen en belanghouders, de […]

Financieel toezicht: nieuwe regelgeving van kracht en in het verschiet

Frans van der Eerden & Larissa Silverentand. Bron: Risk & Compliance. Traditiegetrouw is in de laatste weken van het jaar het nodige gebeurd op het gebied van het financiële toezichtrecht. Zo ook eind 2017. Wij willen in dit artikel de belangrijkste wijzigingen in de Nederlandse regelgeving die vanaf januari 2018 van toepassing zijn op een rij zetten. Daarbij vatten wij […]

Agile organiseren vraagt om agile werknemers!

Door Peter J.H. Dona en Jacqueline Spijker*. ‘Agile’ lijkt wel het nieuwe allesoverheersende adagium te zijn! Eigenaarschap en dienend leiderschap als fundament voor AGILISEREN!  Als we het aantal publicaties en persberichten zouden mogen geloven dan is HET antwoord op alle omgevings- en marktontwikkelingen en veranderingen, zorg dat je een Agile organisatie wordt, dan komt alles goed! Zo publiceerde Yacht in de […]

‘De uitbuiting van flexibele medewerkers’

Door Piet van Mourik. De globaliserende wereld met haar technologische innovaties valt door gemeenten nauwelijks bij te benen. Daar komen de onstuitbare hoeveelheid wensen en behoeften van haar inwoners bij. Hoe ga je aan ‘continue veranderingen’ het hoofd bieden? Flexibiliseren van medewerkers is de trend. Klopt dit? Nee. Gewoon gespiekt bij marktbedrijven. Daar is het voordelig om mensen te laten […]