Essay

Paragraaf weerstandsvermogen van gemeenten – I

Peter B. Boorsma Houden Nederlandse grensgemeenten rekening met risico’s die afkomstig zijn van buitenlandse grensgemeenten? Het voorschrift van een risico-/weerstandsparagraaf bestaat ondertussen bijna 25 jaar. Voldoende reden om de weerstandsparagraaf (WP) onder de loep te nemen, betoogt Peter Boorsma. Deel 1 van een vierluik. In deel 1 worden na de inleiding de opzet van het onderzoek en de steekproef besproken. Vervolgens wordt antwoord gegeven […]

‘Afrekencultuur verlamt politiek’

Martin Kuiper Oordeel Raad van State De Raad van State oordeelt hard over de dynamiek tussen ministers, ambtenaren en de Kamer. Die pakt te vaak averechts uit. Ministers informeren het parlement steeds slechter over dossiers, vaak uit angst voor politieke complicaties. Maar ook de Tweede Kamer schiet tekort en is soms meer bezig met ‘scoren’ dan met het daadwerkelijk controleren […]

Change is here to stay – 5 essentiële principes voor succesvol besturen in crisistijd

Alinda van Bruggen Sinds het uitbreken van de Corona-pandemie bevinden we ons in een nieuwe werkelijkheid. Een werkelijkheid die we nog maar beperkt kennen en doorgronden. Maar waarbij één ding wel zeker is: er komt nog meer in beweging dan we nu kunnen voorzien. De fase van de acute crisis is voorbij, gelukkig, maar daarmee wordt het niet in alle […]

Als oude waarden wankelen

Piet van Mourik Wat corona leert is dat oude waarheden wankelen. Zo worden grondrechten in a split second afgenomen, autonoom denken vervangen door verplichte nutteloze muilkorfjes en in Guernsey zitten aandeelhouders van buitenlandse concerns van onze belastingcenten likkebaardend hun nieuwe zeiljacht uit te zoeken. Dat is wel even schrikken. Een overheid die normaal gesproken bedwelmd wordt door een heilige ideologie […]

Paape over risicomanagement: “Mensen gaan te snel met de stroom mee”

Hoe zet je risicomanagement in om de kwaliteit van de organisatie te versterken? Prof. dr. Leen Paape, professor Corporate Governance en voorzitter van het Corporate Governance Instituut bij Nyenrode Business Universiteit, is een autoriteit op het gebied van risicomanagement en management control. Hij geeft antwoord op deze en andere vragen. Lees meer

Racisme en risicomanagement

Manu Steens Corona heeft lang het nieuws zwaar gedomineerd, maar nu is het er weer helemaal: racisme. De situatie in de USA met de dood van George Floyd haalt het oeroude probleem van racisme weer helemaal naar boven. In dit geval ontwikkelde de individuelee situatie zich tot een nationaal probleem waarop zelfs hooggeplaatste functionarissen, zoals de president, geen goede reactie […]

Risicomanagement is een hoofdzaak

Rob van Erp en Wim Pauw Coronarisico’s waren voorspelbaar. Daarom moet risicomanagement tot de kern van bedrijfsvoering horen. Afweging van mogelijke negatieve gebeurtenissen in de toekomst en hoe daarop te anticiperen, dat is risicomanagement. Dat wordt al heel lang gedaan. Het vak van risicomanagement is volgens de meeste bronnen ontstaan in de verzekeringsbranche. De eerste soort verzekeringen komen we zelfs […]

De werkelijkheid is te complex om in dashboards te vangen

Femke de Vries ‘Navigeren in de mist’ was het voor het kabinet de afgelopen maanden, volgens premier Mark Rutte. Honderd procent van de beslissingen nemen met vijftig procent van de informatie. Maar dankzij het nieuwe coronadashboard, met gegevens over besmettingen en drukte in steden en parken, zo vertelde vicepremier Hugo de Jonge, kunnen we nu remmen en gas geven wanneer het […]

Advies: bied tien jaar zekerheid voor nieuwe energienetwerken

Erik van der Walle Langdurige afspraken moeten industrie en netwerkbedrijven vertrouwen geven om kapitalen te investeren in de energietransitie. Verzwaring van het stroomnetwerk en aanleg van netwerken voor waterstof en CO2 gaan de komende tien jaar zo’n 50 miljard euro kosten. Afspraken over die investeringen voor de lange termijn zijn noodzakelijk om de industrie in staat te stellen de afgesproken reductie […]

Een nieuw respect voor risico

Michiel de Hoog | De Correspondent Hoe onze obsessie met efficiëntie ons kwetsbaar maakt voor onwaarschijnlijke gevaren De coronacrisis toont aan dat we ons beter moeten voorbereiden op onverwachte bedreigingen. En daarvoor is iets anders nodig: het efficiency-geloof indammen, zegt hoogleraar wiskunde Bert Zwart, specialist in de ‘extremewaarden-theorie’. Als je luistert naar hoogleraar wiskunde Bert Zwart – specialist in extreme value theory, […]

Martijn van der Steen: ‘Anderhalve meter gaat gewoon niet’

Hans Bekkers In korte minicolleges van ongeveer 8 minuten bespreken hoogleraren bestuurskunde uit Nederland en Vlaanderen wat de corona-crisis betekent voor de bestuurswetenschap en omgekeerd wat de bestuurswetenschap betekent voor het begrip van de crisis en voor handelingsgevolgen. Het betreft een initiatief van de Vereniging voor Bestuurskunde (VB). Martijn van der Steen verkent hoe overheden met radicale onzekerheid om kunnen […]

Bij evaluatie van de coronacrisis gaat het om waarheidsvinding, niet om de schuldvraag

We moeten snel de juiste lessen ­leren, om het bij de volgende pandemie beter te kunnen doen, menen Arjen Boin van de Universiteit Leiden en Paul ’t Hart van de Universiteit Utrecht. Mark Rutte en de intelligente lockdown, in de aanpak van de grootste crisis sinds de Watersnoodramp, genieten nog steeds brede publieke steun. Maar de kritiek neemt toe. Het […]

Heiligt het doel de middelen?

Ianthe Sahadat Filosoof Marli Huijer: ‘Ik weet eigenlijk niet wat het doel is’. Nemen we in alle haast wel de goede besluiten? En hoe weten we dat? Filosoof en voormalig arts Marli Huijer plaatst vraagtekens bij de ‘intelligente lockdown’. ‘Veel maatregelen lijken voort te komen uit de gedachte: beter het zekere voor het onzekere nemen. De ruimte voor een afwijkend […]

De impact van de corona- crisis op gemeenten

Menno van Duin Hoe hebben burgemeesters de coronacrisis tot nu toe ervaren en wat zijn hun grootste zorgen? Wat het voor burgemeesters vooral lastig maakt, is dat zij voor de lokale bevolking zichtbaar willen zijn, maar dat het beheersen van de corona-uitbraak er juist om vraagt afstand te bewaren. De burgemeesters weten daar op verschillende manieren een antwoord op te […]

Besluiten op basis van scenario’s en het verband met de corona-maatregelen van het kabinet

Toine van Helden Waarschijnlijk herkent u de situatie wel: aan de orde is een strategisch vraagstuk in de publieke sector. Hoe gaan we om met een probleem of hoe benutten we een kans? Natuurlijk zijn er verschillende mogelijkheden voor de weg die valt te bewandelen. Met ander woorden: er is een keuze mogelijk tussen die verschillende wegen die naar een […]

Kabinet kan ‘dankbaar’ gebruik maken van de coronacrisis

Rik Rutten Dossiers die in de schaduw van de coronacrisis opeens een zetje krijgen of juist helemaal stilliggen: de Kamer kijkt er bezorgd naar. „Het publieke debat is de kern van de democratie.” De debatzalen zijn leeg, de wandelgangen verlaten, de ministeries uitgestorven – maar Den Haag zit allesbehalve stil. In de slagschaduw van het coronanieuws gaat het politieke werk […]

Loopt de gemeente Amsterdam een groot bestuurlijk risico?

Michel Klompmaker | Risk & Compliance De gemeente Amsterdam heeft een nieuwe methodiek ontwikkeld voor het bepalen van de erfpacht. Ruim driekwart van alle grond binnen de gemeentegrenzen valt onder de erfpacht. De nieuwe rekenmethode is niet met gejuich ontvangen door veel woningeigenaren in Amsterdam. Velen vragen zich af wat nu de betekenis is van de koop van een huis […]

Het licht van ‘risicomanagement’ is gedoofd

Jack Kruf* De wereld van risicomanagement is een bijzondere wereld. Er zijn vele methoden en technieken, softwareprogramma’s, maatstaven, surveys en vooral experts. Het is een ware cloud die boven ons hangt, van concepten, vermeende onzekerheden, onbekendheden, krachten die wij niet kennen, zwarte zwanen, soms ook witte zwanen, van gevaren die als gieren lijken te cirkelen. Soms heb ik het gevoel […]

Hoe gaat de post-corona samenleving eruit zien?

Ton Wilthagen Terwijl het corona-virus nog voortwoekert, slachtoffers eist, mensen aan huis bindt en organisaties platlegt, wordt toch voorzichtig nagedacht over de ‘post-corona’ samenleving. De prangende vraag is of deze dubbele crisis van zowel gezondheid als economie blijvende effecten zal hebben. Dat zal sterk afhangen van de duur en diepte van de crisis. Er is in ieder geval een viertal […]

‘Het coronavirus kan heel ingrijpende sociale repercussies krijgen’

Jonathan Witteman Tot nu: de dreiging van ziekte en dood vergroot het vertrouwen in de instituties. Al kan dat ook weer snel veranderen. Behalve De Telefoongids of de Enkhuizer Almanak lijken weinig boeken zo onverfilmbaar als de traktaten van politieke filosofen, maar de televisiejournaals bewijzen momenteel dagelijks het tegendeel. Lees meer

De uitweg uit de angst voor de corona-epidemie: vertrouwen

Welmoed Vlieger De uiteenlopende manieren waarop mensen op de dreiging van het coronavirus reageren fascineren me. Maar vooral maak ik me zorgen. Zowel om het virus als om de mens in confrontatie met het onbekende en onbeheersbare. Wat in december begon met een nieuwsberichtje over een onbekend virus in Wuhan is uitgegroeid tot een crisis die de hele wereld in […]

Adviezen van Deskundigen en/of Onderbuikgevoelens?: het managen van risico’s in tijden van crisis

Harrie Scholtens* Ieder jaar wordt door velen uitgekeken naar het jaarlijkse Global Risks Report van het World Economic Forum waarin opgenomen een schematische voorstelling van de grootste risico’s die ons bedreigen. Dit jaar scoorde “Infectious diseases” qua impact boven het gemiddelde. Qua waarschijnlijkheid onder het gemiddelde . Maar zie waar we op dit moment van het schrijven van deze beschouwing […]

Raad Enschede roept op tot landelijk revolte

Yolanda de Koster Gemeenten moeten massaal in actie komen tegen de ‘erosie’ van de gemeentebegroting die wordt veroorzaakt door het rijk. Alle gemeenten moeten hiertoe inzichtelijk maken welk deel van hun tekort op het conto van ‘Den Haag’ komt. Die verzamelende berekeningen wil de raad van Enschede onder de neus schuiven van de minister van Binnenlandse Zaken. Lees meer Aanbevolen: […]

Hélène Vletter-Van Dort en Robert Eccles over de reactieve opstelling van de overheid

Interviewer: Leen Paape | Auteur: Marike van Zanten Leidt het Nederlandse stakeholdermodel tot concurrentievoordeel op de mondiale kapitaalmarkt? Of maakt de drempel die de overheid opwerpt voor activistische aandeelhouders Nederlandse bedrijven juist minder aantrekkelijk? Een battle tussen twee professoren: Robert Eccles en Hélène Vletter-van Dort. Lees meer

De wereld is complex en daardoor loopt alles anders dan verwacht

Cardano We proberen risico’s en onvoorspelbaarheid zo goed mogelijk af te dekken. Dat doen we in de financiële wereld, maar evengoed in alle andere aspecten van dagelijks leven. Desondanks worden we vroeg of laat verrast. Dat komt omdat de wereld complex is en complexiteit zich nu eenmaal niet laat vangen in modellen. Hoe gecompliceerd we die ook maken. Lees meer

Verplicht en (on)bemind? Gemeenten en verplichte beleidsindicatoren

Tjerk Budding, Hilko de Boer en Erwin Ormel | B&G Magazine Met ingang van begrotingsjaar 2017 zijn gemeenten verplicht een set uniforme beleidsindicatoren in hun verantwoordingsstukken op te nemen. Het doel hiervan was om te komen tot meer transparantie, stuurbaarheid en vergelijkbaarheid. Dit artikel gaat na hoe gemeenten in de praktijk met de beleidsindicatoren omgaan en welke lessen hieruit zijn […]