Essay

Risicomanagement als papieren tijger

Bron: Duurzaam Gebouwd Volgens Martin van Staveren is het hedendaagse risicomanagement verworden tot een exercitie voor de bühne. Hij is expert op het gebied van risicomanagement, kondigt het einde aan van de klassieke risicomanager, en hij niet alleen. Ondanks alle inzet op dit terrein pakken vermijdbare faalkosten in projecten consequent stukken hoger uit dan winstmarges. Van Staveren bepleit daarom de […]

Boudewijn Steur: “Nieuwjaarstoespraken nader beschouwd”

De analyse van Boudewijn Steur*. De nieuwjaarstoespraken van commissarissen van de Koning en burgemeesters brengen niet alleen de beste wensen voor het nieuwe jaar over. Ze dienen ook als instrument voor politieke agendering. Historicus Boudewijn Steur maakte een analyse van de onderwerpen die aan bod komen. In het eerste deel van deze analyse: de samenleving, democratie en verkiezingen. Hoogst informatief, […]

Ik pluk nu de vruchten

Bron: Universiteit Twente. John de Rijke volgde de Master Risicomanagement vanwege zijn werk als programmamanager bij het Rotterdamse openbaarvervoersbedrijf RET. Door privéomstandigheden liep hij studievertraging op, maar afgelopen oktober studeerde hij alsnog af. In zijn werk als programmamanager Tunnelveiligheid bij RET heeft John de Rijke veel te maken met risicomanagement. ‘Hoe zit het bijvoorbeeld met de brandveiligheid van ondergrondse metrostations? […]

Over rupsen en leiderschap

Door Chris Juta | Risk & Compliance Oorspronkelijke titel: Klassieke organisaties zijn als rupsen die in hun overlevingsstrijd proberen een betere rups te worden. “Is dat cynisme? Is dat ironie? Kan het anders? Hoe dan? Vele vragen, want iedereen voelt van binnen prima aan wat de metafoor vertelt. Het doorbreken van de noodlottige rol “rups proberen te blijven” vraagt leiderschap […]

Wat hebben wij geleerd van het verleden? Is ons bestuurlijk risicomanagement voor de toekomst afdoende?

Door mr. Harrie Scholtens Redactie: Harrie Scholtens levert een overdenking in de vorm van een compact essay, dat mede is gebaseerd op en geïnspireerd door het recente boek Tegen de Terreur van Beatrice de Graaf (2018) en deel I, Voorspel van het standaardwerk Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog van Loe de Jong (1969), alsmede het artikel We leven in een […]

Verleidelijke financiering voor verduurzaming?

Johan de Kruijf* | Risk & Compliance. Via de PRIMO-nieuwsbrief werd ik geattendeerd op een berichtje over het opstarten van een investeringsfonds voor verduurzaming door de Provincie Noord-Brabant. Dat Noord-Brabant via een revolverend fonds naar creatieve oplossingen voor financieringsvraagstukken zoekt is niet zo vreemd. De provincie is mede-initiatiefnemer van de website over alternatieve financieringsvormen en heeft door de opbrengsten uit […]

Gemeentesecretaris in de toekomst

Strategisch management bij gemeenten in 2017: De toegevoegde waarde van gemeentesecretarissen nu en in de toekomst  Daphne Hubert, Anoep Singh, Peter Teunisse | PwC Nederland Rol van lokale overheid verandert Onze maatschappij verandert in hoog tempo. Verstedelijking, vergrijzing, digitalisering en macro-economische ontwikkelingen bieden zowel kansen als uitdagingen voor de publieke sector. De impact van deze globale trends en de beleidsvoering op (inter)nationaal en […]

Risicogerichte aanpak VTH

Ad Houtman* De gemeenten hebben te maken met druk op hun financiële middelen, waardoor ze nog beter moeten nadenken over de uitgaven. Die situatie is versterkt door de decentralisatie van de AWBZ, gezondheidszorg, jeugdzorg et cetera. Daardoor worden de gemeenten verantwoordelijk gemaakt voor de uitvoering van een aantal taken voor de burgers, terwijl de rijksoverheid, onder de opvatting dat de […]

De ECB heeft gelijk: politici vormen het grootste risico op dit moment.

Michel Klompmaker. Tijdens de Annual Meeting van de Foreign Bankers’ Association, afgelopen donderdag in de Hermitage in Amsterdam, sprak de Vice President van de Europese Centrale Bank (ECB) Luis de Guindos als keynote. Luis De Guindos is voormalig Minister van Financiën van Spanje en hij wordt in financiële kringen geprezen voor de manier waarop hij als Minister van Financiën Spanje […]

Pluriform Organiseren

Opgaven-gestuurd organiseren door gemeenten Eric Frank, Jack Kruf en Huibert van Wijngaarden* Een terugblik op een PRIMO masterclass, die nog steeds actueel is. Of beter: actueler is dan ooit tevoren. We schrijven 11 maart 2016, stadhuis Groningen. Focus: de betekenis van maatschappelijke veranderingen voor de aansturing van de gemeentelijke organisatie. Het gezelschap dat zich hierover boog was samengesteld uit concerncontrollers, […]

Anders naar risico’s gaan kijken

Bron: BNG Bank. Kunnen banken en andere financiële instellingen duurzaamheidstransities versnellen? Een aantal koplopers uit de Duurzame Top 100 van Trouw geeft tips. En vertellen hoe zij zelf verschil maken. Pallas Agterberg (1963) zit op hete kolen. Voor zover die uitdrukking op haar van toepassing is. Want als directeur Strategie van Alliander bij het grootste netwerkbedrijf van Nederland geeft ze […]

Verbonden partijen en waterschappen

Harry ter Braak en Erik Koopman | WagenaarHoes Verbonden partijen vervullen een steeds grotere rol in de taken van de diverse overheden zoals ook waterschappen. Steeds vaker wordt voor een verbonden partij gekozen om kennis en expertise te delen, uitvoeringstaken gezamenlijk op te pakken en om (maatschappelijke) problemen op te lossen. Echter, veel waterschappen, maar ook gemeenten, ervaren problemen in […]

Voortgang en versnelling

Effectmeting van netwerk in de energietransitie Martin Schulz, Mark van Twist, Jorgen Schram en Martijn van der Steen | NSOB Citaat van de bron: “Om de energietransitie te versnellen, zet de overheid tal van instrumenten in. Een ambassadeur en versnellingstafels zijn daarbij voorbeelden van zogenaamde netwerkinterventies. Als vanzelf komen met dergelijke netwerkinterventies vragen mee als ‘hoeveel Petajoule duurzame energie levert zo een ambassadeur eigenlijk op’ […]

Governance in gevaar (1)

Risicovolle bestuurders door Hans Hoek* Risicomanagement is in de gezondheidszorg steeds belangrijker. Risico’s in bedrijfsvoering, zorg, veiligheid, personeel, continuïteit van de organisatie en imago worden gemeten en bestuurd. Deze risico’s komen, als het goed is, regelmatig aan de orde aan de bestuurstafel en in de raad van toezicht. Minder vaak gaat het over de risico’s die een organisatie loopt met […]

Met zekerheid in onzekerheid: over innovatie en het nemen van innovatierisico’s

Afscheidsrede Prof. Dr. Ir. J.I.M. Halman, Universiteit Twente te Enschede, vrijdag 19 oktober 2018. Inleiding “In het jaar voorafgaande aan dit afscheidscollege heb ik met enige regel-maat gemijmerd wat het afscheid nemen van mijn werk aan de universiteit voor mij zou betekenen. Ik kon mij daar eerlijk gezegd nog niet veel bij voorstellen. Ik voelde en voel mij in een prima […]

Energietransitie: De noodzaak van bestuurlijke aandacht voor omgang met onzekerheid.

 Prof. Dr. Bastiaan Zoeteman [1] De PRIMO/UDITE-denktank ‘From Global to Local’ [2] te Den Haag op 20 april 2018 – in samenwerking met BNG Bank – is erop gericht de inventiviteit te verbeteren van lokale gemeenschappen in het omgaan met op hogere schaalniveaus spelende onzekerheden met veel impact. Daartoe worden uitkomsten van relevante onderzoeken verbonden met het risicomanagement rond de uitdagingen die deze […]

Het nemen van innovatierisico’s

Afscheid van een hoogleraar.  Na een lange, succesvolle loopbaan neemt hoogleraar en wetenschappelijk programmaleider Master Risicomanagement prof. dr. ir. Joop Halman officieel afscheid van de Universiteit Twente. In zijn afscheidsrede ‘Met zekerheid in onzekerheid: over innovatie en het nemen van innovatierisico’s’ op 19 oktober 2018 blikt hij terug op zijn carrière en reflecteert hij op zijn vakgebied. Als voorproefje een interview met […]

Gaat COSO ERM 2017 het verschil maken?

Door Marinus de Pooter voor ‘We are finance’. Sinds de invoering van het COSO Enterprise Risk Management Framework in 2004 is er veel veranderd in het landschap van organisaties en risicomanagement. Onlangs is een herziene versie uitgebracht. Het nieuwe model legt duidelijker de verbinding met de strategie van de organisatie en met prestatiemanagement. Bovendien is er meer oog voor de invloed van leiderschap en […]

Operationeel risicomanagement: meer dan alleen compliance

Willem Peter de Ridder* Inleiding Alle ondernemingen lopen operationele risico’s, variërend van stormschade aan een gebouw, systeemstoringen en het vertrek van belangrijke medewerkers tot boekhoudfouten, interne/externe fraude en misleiding van aandeelhouders. Sinds beruchte schandalen bij ondernemingen als Barings, Enron, Worldcom, Parmalat, Shell en Ahold staat operationeel risicomanagement hoog op de agenda van ondernemingen, wetgevers en toezichthouders. Operationeel risico is het […]

Risicomanagement bij grote evenementen

Eric Frank en Jack Kruf* Op 20 mei 2016 organiseerde PRIMO Nederland in het nieuwe stadskantoor van Utrecht een masterclass ter verdere verkenning van cruciale aspecten van risicomanagement bij grote evenementen. De eindrapportage van Le Grand Départ de Tour de France door de gemeente Utrecht en de evaluatie door de Universiteit van Utrecht golden met het bezoek van het Koningspaar […]

Publieke waarden en risico’s

Over verbanden, meer eenduidigheid en minder taalvervuiling.  Jack Kruf.  Vanuit de vele ontmoetingen met publieke leiders en gemeentesecretarissen in de laatste vijf jaar is er een (groeiende) persoonlijke overtuiging dat de interpretaties en definities van de termen ‘publieke waarde’ en hieraan gerelateerd ‘publiek risico’ in hoge  mate uiteenlopend zijn geworden, versnipperd, gefragmenteerd. Iedereen lijkt zijn of haar eigen definitie van […]

Zelfingenomenheid als risico

Paul Wouters | sensation & reflection* Mij is verzocht tot nader order als columnist te fungeren, met als bijzondere opdracht om ‘de zelfingenomen Hollander’ – de kwalificatie is niet afkomstig van deze Belg! – af en toe eens een spiegel voor te houden. Het schijnt deze mensensoort soms aan reflectie te ontbreken. Het spreekt vanzelf dat ik mijn opdrachtgever op […]

‘Commitment aan de top nodig voor risicomanagement’

Het geheim van Arnhem Interview met Jan Henk Janssen | Bron: Controllers Magazine. PRIMO vraagt opnieuw aandacht voor deze aanpak en visie in de gemeente Arnhem ontwikkeld door Jan Henk Janssen. Het artikel is van 2011, maar meer dan ooit actueel in het domein van publieke sturing. Lezenswaardig. “Recent werd de aanpak op het gebied van risicomanagement door de gemeente […]

Risico’s rond ‘verbonden partijen’

Nadenken over opdrachtgeverschap en eigenaarschap Alinda van Bruggen, Noortje Gerritsen, Pauline van ‘t Zelfde en Harry ter Braak | WagenaarHoes* Aanleiding Gemeenten werken in steeds grotere mate en in steeds meer verschillende verbanden samen met anderen. Zowel bedrijfseconomische overwegingen als overwegingen van bestuurskracht, kwaliteit en continuïteit nopen tot samenwerking. De nieuwe samenwerkingsverbanden plaatsen gemeenten echter ook voor nieuwe vragen. Bekende […]

De participatie-elite en de participatieparadox

Tom van der Meer | Stuk Rood Vlees. De discussie over democratische vernieuwing richt zich vaak op het openen van nieuwe participatiekanalen om de inspraakmogelijkheden van burgers op het politieke bedrijf te vergroten. De doe-democratie, G1000-toppen, internetconsultatie, de right to challenge en lifestyle politics zijn slechts enkele van de vele aansprekende voorbeelden uit de afgelopen jaren. Maar meer participatiekanalen in […]

Risicomanagement: strategisch instrument

Naar een echte en bredere discussie Vincent Janssen* Wanneer heeft u de jaarrekening van uw gemeente voor het laatst ingekeken? Voor de meesten van u waarschijnlijk bij vaststelling door de raad. De paragraaf weerstandsvermogen van de jaarrekening heeft dan ook maar een beperkte waarde voor de dagelijkse besturing en het omgaan met risico’s. In Haarlemmermeer zijn onze inspanningen voor het […]

Good Public Governance

Vertrouwen sleutelwoord voor transparante overheid Jan Klaassens | BNG, 2006* Op 5 oktober 2006 organiseerde de BNG het congres Good Public Governance. Onder leiding van bestuursvoorzitter Pim Vermeulen werd van gedachten gewisseld over de manier waarop de diverse overheidslagen het onderling wantrouwen kunnen verminderen en het vertrouwen van de burgers kunnen herwinnen. Biedt governance de sleutel om als overheid effectiever […]

Raadsgerichte planning en control 2.0

Kan de raad adequate besluiten nemen? Rein-Aart van Vugt en Timon van Zessen, maart 2018 | bron: B&G Magazine. Op 21 maart 2018 zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Voor raadsleden zijn planning-en-controlinstrumenten van belang om hun kaderstellende en controlerende rol in te vullen. De Raad heeft immers het budgetrecht. Centrale vraag: zijn de planning-en-controldocumenten voldoende op de Raad gericht om adequate besluiten […]

De blinde vlek van het weerstandsvermogen

door Johan de Kruijf | Column Risk & Compliance Ik schrijf dit stukje midden september in een tijdvak waarin in alle gemeenten en provincies de laatste hand wordt gelegd aan de begroting voor komend jaar. Als we de uitgelekte stukken van de rijksbegroting moeten geloven, dan zal er ook voor het lokaal bestuur wat extra geld op de plank liggen […]

Is het einde van risicomanagement nabij?

Tijd voor een collectieve herbezinning! Door Marinus de Pooter, MdP | Management, Consulting & Training*. Voor wie zijn oor te luisteren legt in uiteenlopende sectoren doemt spoedig het beeld op dat risicomanagement in de praktijk maar beperkt aanslaat. En dat ondanks alle gedane investeringen en de energie die er in de afgelopen jaren in is gestoken. Als risicomanagement inderdaad zoveel goeds […]

Het belang van risicomanagement

Ir. P.O. (Pim) Vermeulen, Voorzitter Raad van Bestuur van de N.V. BNG op het 1e PRIMO congres op 22 november 2007 in Nederland, gehouden te Utrecht.  “Dames en heren, Aan mij is gevraagd een inleiding te verzorgen over risicomanagement en daarin mijn visie te geven op het belang ervan. Als voorzitter van de Raad van Bestuur van de Bank Nederlandse Gemeenten heb […]

Kanteling in risicomanagement

De weg naar good governance.  Door Rik Buddenberg*. Het accent heeft de afgelopen jaren gelegen op risicomanagement en minder op Good Governance. Hoewel risicomanagement een belangrijk thema is, kan ik me niet aan de indruk onttrekken dat risicomanagement een enigszins achterhaald thema is. Het denken in scenario’s bij publieke organisaties is inmiddels op grote schaal gemeengoed geworden. In de begrotingen […]

Klimaatverandering vraagt om creatief leiderschap

Bron: NRC. Wat ooit een extreme zomer zou heten wordt deze eeuw normaal. Klimaatverandering is niet abstract meer maar heel tastbaar aan het worden, aldus het KNMI eerder deze maand. Uit klimaatmodellen blijkt dat de kans op een hittegolf in Noord-Europa door menselijke uitstoot van klimaatgassen ruim twee keer zo groot is geworden. Nederland zal volgens dezelfde modellen eens in […]