Essay

Digitalisering en democratie

Jack Kruf, Directeur PRIMO Nederland.  Welke invloed heeft digitalisering op onze democratie? Het  Leer- en Expertisepunt Open Overheid interviewde in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties 5 experts over deze vraag. Deze video werd vertoond tijdens de 19 juni 2018 discussiebijeenkomst over democratie en digitalisering. De video onderstreept de complexiteit van dit grensvlak en de relatieve nieuwheid van het vraagstuk, maar […]

“Geef gemeenten op het sociaal domein rust en ruimte om hun verantwoordelijkheid te kunnen nemen!”

Door: Mieke Maas (BZK) en Alinda van Bruggen (WagenaarHoes). Wat doe je als wethouder met een 18-jarige die volgens het UWV en het VSO waar hij net vanaf komt geen arbeidscapaciteit heeft, maar die zelf wel wil werken en wiens ouders ook geloven in zijn arbeidscapaciteit? Dat was de startvraag van een door BZK gefaciliteerde leerbijeenkomst op 8 juni van wethouders […]

Deltaplan Biodiversiteitsherstel: van droombeeld naar actie

Bron: Nederlands Instituut voor Ecologie.  Eind augustus maakt minister Carola Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit haar visie op landbouw en natuur in Nederland bekend. Een belangrijk moment voor het Deltaplan Biodiversiteitsherstel, waar natuurorganisaties, boeren, wetenschappers, banken en bedrijven sinds eind vorig jaar aan werken. Het Deltaplan zal later dit jaar worden aangeboden aan minister Schouten. Een groep ‘kwartiermakers’ is […]

Waar blijven de kasstromen bij de gemeenten?

Johan de Kruijf* Een van de opvallende zaken die in het Besluit Begroting en Verantwoording 2016 (BBV2016) ontbreken is een kasstroom overzicht. Nu zult u zeggen hoezo? We hebben toch de paragraaf financiering die keurig, inclusief rentevisie, uit de doeken doet hoeveel risico een gemeente loopt met haar leningen portefeuille? En hebben we bij de wijziging van het BBV niet […]

Slim Bouwen aan een waterrobuuste en hittebestendige samenleving

Bron: Universiteit Twente Klimaatadaptatie In mei 2011 kreeg de Deense hoofdstad Kopenhagen in een bui van slechts twee uur zo veel regenwater te verwerken, dat er voor 1 miljard euro aan schade op te tekenen viel. Een calamiteit die ook onze steden en dorpen kan treffen. Resilience Met ‘dank’ aan de klimaatverandering behoren extreme regenval en extreme hitte helaas in […]

Voor Delft is ieder risico een kans

Bron: RiskiD Op het VNG Congres in Maastricht is het boek “Wat als…?” gepresenteerd. Dit boek biedt een nieuwe blik op gemeenterisico’s met onder andere een bijdrage van de Gemeente Delft, een must read voor iedere gemeentebestuurder. In het boek zijn verhalen van ambtenaren gebundeld: op welke manier zijn ze met risicomanagement bezig, waar lopen ze tegenaan én wat kunnen […]

Nieuwe Governance aan de Horizon

Chris Juta, Risk & Compliance. Chris Juta heeft het in zijn artikel op ons platform over wie bestuurders zijn, niet over wat ze waarneembaar doen. Wel over houding, gedrag en denken, verantwoordelijkheid, moreel kompas en realiteitszin. En zoveel meer, want de wereld waar we dan ingaan is de wereld van het bewustzijn en het welzijn van mensen. Ja, dan speelt […]

Governance zal in de spiegel moeten kijken

Bron: Risk & Compliance. Auteur: Chris Juta. Veertig procent van het totale verzuim is het gevolg van psychologische klachten. Bij twintig procent van de werknemers komen burn-out verschijnselen voor, waarmee depressie volksziekte nummer 1 is geworden. De mentale problematieken nemen toe, bij studenten, accountants, zorgmedewerkers, maar ook bij ambtenaren. Burn-outs komen het meeste voor bij medewerkers tussen de 25 en […]

Aan de slag met vernieuwing van de lokale democratie

Door Erik Koopman | WagenaarHoes Organisatieadvies. De relatie tussen (met name de lokale) overheid en burger is snel aan het veranderen. Onder andere in het sociaal domein, maar ook bij de ophanden zijnde Omgevingswet, staat de gemeente voor uitdagende keuzes over hoe zij het samenspel met de burger opnieuw wil gaan vormgeven. Hoe kan de gemeente bijvoorbeeld nog beter gaan […]

Zicht op de toekomst – De wereld 80 jaar verder

Door Eric Frank. Met interesse bekeek ik nog eens het boek Zicht op de toekomst – De wereld 80 jaar verder van de gebroeders Rudolf en Robbert Das, (tweeling 1929), technisch illustratoren, bouwkundig ontwerpers, futurologen, visionairs en auteurs. In dit boek kun je nog eens lezen – en vooral ook bekijken – over de achterliggende problematiek ter voorbereiding op de beoogde energietransmissie. De bijdrage […]

Game of Thrones, regels en bedoelingen

Oratie door prof.dr.ir. G.M. van Dijk. Op woensdag 21 maart 2018 heeft Gerda van Dijk, hoogleraar Publiek Leiderschap aan de Vrije universiteit Amsterdam, haar oratie ‘Game of Thrones, regels en bedoelingen’ gehouden. Zij ging in op de haast onmogelijke dynamiek van regels en bedoelingen waarin publieke leiders zijn terechtgekomen. De kern van het betoog is dat publieke leiders onderscheid moeten […]

Sferen keren

Door Paul Misdorp. John Dewey (1859-1952) is een van de grondleggers van de wijsgerige stroming die Pragmatisme genoemd wordt. Daarin staat de mens als handelend wezen centraal. Handelen en denken worden ingezet om praktische problemen tot een oplossing te brengen. Kennis is voor hem het creëren van de juiste attitudes bij het vormgeven van wensen van mensen door in te […]

Perspectieven op leiderschap

Boek door Jaap Boonstra e.a. | Vakmedianet. Leiderschap is actueel en alom aanwezig. Leiders nemen initiatief, hebben een visie op de toekomst, geven richting in onzekere situaties en motiveren anderen om mee te doen. Ze creëren netwerken van mensen met verschillende professies om aan vernieuwing te werken. Leiders zijn sensitief en snappen de emoties van mensen om hen heen. Liever […]

Hoogleraar over lokale plannen duurzaamheid: ‘Weinig concrete voorstellen’

Bron: De Monitor, Huub Floor. Lokale verkiezingsprogramma’s bevatten torenhoge ambities voor klimaatverbetering en het opwekken van schone energie, maar amper ideeën om die ambities waar te maken. ‘De uitvoering en de uitwerking zijn heel erg summier. Er zijn weinig echt concrete voorstellen,’ zo concludeert hoogleraar Derk Loorbach. Hij houdt zich bezig met grote veranderingen in de samenleving, zoals de overgang […]

Adaptief Bestuur: Essays over adaptiviteit en openbaar bestuur

Bron: Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De roep om adaptief bestuur wint aan kracht. Ook buiten bestuurskundige kringen. De complexe opgaven van onze tijd doen een dringend beroep op het bestuur zich anders te organiseren en gedragen: de energietransitie, klimaatverandering, zelfrijdende auto’s en bitcoins zijn voorbeelden die genoemd worden in deze essaybundel. Ze vragen om één overheid, die de […]

Jack Kruf: “Risicomanagement als een doorlopend proces”

Door Jack Kruf, essay in boek ‘Adlasz voor de slimme gemeente’. In deze bijdrage wordt nader ingegaan op het toepassen van risicomanagement in de gemeente. De titel spreekt over risicomanagement als een doorlopend proces, maar klopt dat wel? Ja, risicomanagement is, in tegenstelling hoe het in de praktijk vaak wordt ingevuld, een continu proces dat ondersteunend is aan de realisatie […]

Lessen voor de nieuwe colleges

Bron: Telos. Veel gemeenten vertalen duurzaamheid als het aanpakken van de energietransitie. Er is nog te weinig aandacht voor de brede duurzaamheidsopgaven zoals beschreven in de Nationale Monitor 2017 en de SDG’s van de VN. In Tijdschrift Milieu leggen we uit hoe Rijk en gemeenten hiermee aan de slag kunnen. Alle gemeenten besteden inmiddels aandacht aan duurzaamheid. Dat neemt niet […]

Memento Futuri: Scenariodenken hét antwoord op onzekerheid

Bron: Cardano. Scenario’s helpen bij het creëren van een robuustere beleggingsportefeuille die ook nog eens sneller reageert op signalen. Scenariodenken maakt mens en organisatie slagvaardiger. Daarmee is scenariodenken hét antwoord op de fundamentele onzekerheid in de financiële wereld. Dat concludeert Theo Kocken, hoogleraar Risk Management en CEO van Cardano, in zijn whitepaper Memento Futuri over nut en noodzaak van scenariodenken. […]

Wethouder Jansen over de factor ‘tijd’ als risicofactor

Bron: Risk & Compliance Eén van de keynotes van het afgelopen RiskCongres Lokaal Bestuur was wethouder Paulus Jansen van de gemeente Utrecht. Een transparante en integere besluitvorming is een van de hoekstenen van overheidsbeleid. Het verschil tussen de publieke en private sector is dat de overheid belastinggeld uitgeeft en via wetgeving burgers en bedrijven dwingt om iets te doen of […]

PRIMO bepleit ‘Besturingsparagraaf’

Tijdens het RiskCongres Lokaal Bestuur, 17 januari 2017 op het provinciehuis in Utrecht, spreekt een groep experts over de kernpunten van governance en control, betrekking hebbend op gemeentelijke organisaties. PRIMO bepleitte In haar keynote, gegeven door ir. Jack P. Kruf, een veel sterkere verbinding tussen de inhoud en de sturing van beleid. Door de veelheid aan belangen en belanghouders, de […]

Financieel toezicht: nieuwe regelgeving van kracht en in het verschiet

Frans van der Eerden & Larissa Silverentand. Bron: Risk & Compliance. Traditiegetrouw is in de laatste weken van het jaar het nodige gebeurd op het gebied van het financiële toezichtrecht. Zo ook eind 2017. Wij willen in dit artikel de belangrijkste wijzigingen in de Nederlandse regelgeving die vanaf januari 2018 van toepassing zijn op een rij zetten. Daarbij vatten wij […]

Agile organiseren vraagt om agile werknemers!

Door Peter J.H. Dona en Jacqueline Spijker*. ‘Agile’ lijkt wel het nieuwe allesoverheersende adagium te zijn! Eigenaarschap en dienend leiderschap als fundament voor AGILISEREN!  Als we het aantal publicaties en persberichten zouden mogen geloven dan is HET antwoord op alle omgevings- en marktontwikkelingen en veranderingen, zorg dat je een Agile organisatie wordt, dan komt alles goed! Zo publiceerde Yacht in de […]

‘De uitbuiting van flexibele medewerkers’

Door Piet van Mourik. De globaliserende wereld met haar technologische innovaties valt door gemeenten nauwelijks bij te benen. Daar komen de onstuitbare hoeveelheid wensen en behoeften van haar inwoners bij. Hoe ga je aan ‘continue veranderingen’ het hoofd bieden? Flexibiliseren van medewerkers is de trend. Klopt dit? Nee. Gewoon gespiekt bij marktbedrijven. Daar is het voordelig om mensen te laten […]

Identiteit: de heldere kijk van Mary Douglas

Door Jack Kruf. De idee van Mary Douglas (1921-2007). Als antropologe hield zij zich bezig met sociale krachten in de samenleving in relatie tot de eigenheid van het individu. Zij wordt internationaal beschouwd als gezaghebbend door haar bijdragen aan inzicht in de wijze waarop de mens in de samenleving zijn plek zoekt, vindt of niet vindt. Zij bestudeerde onder meer […]

Het Interface Wetenschap – Overheid

Door Jack Kruf. Het interface tussen wetenschap en overheid is een boeiende. Het maakt onderdeel van de triple helix en is cruciaal voor ontwikkeling en vooruitgang. Het ligt voor de hand dat politici en bestuurders gebruiken maken van de wetenschappelijke kennis die voor handen is, zulks om het eigen proces van beleidsvorming kracht bij te zetten. Wetenschappers evenwel zien hun […]

Werken met City Deals

Auteurs Jorren Scherpenisse, Martin Schulz en Mark van Twist | 2017, uitgave NSOB. Nederland staat voor grote veranderopgaven. Energie, klimaat, duurzaamheid, veiligheid, gezondheid, stedelijke ontwikkeling, de economische concurrentiepositie en digitalisering zijn slechts enkele voorbeelden van thema’s waarop zich majeure veranderingen dienen te voltrekken. In dit essay reflecteren we op het werken met City Deals: een werkwijze waarbij in overeenkomsten tussen […]

Thorbecke re-invented: organische aanpak als dé weg naar resilience

Door Jack Kruf* Het is een interessant fenomeen: de samenwerking tussen de verschillende overheidslagen. Of beter de zoektocht ernaar. En zelfs het op punten ontbreken ervan. Thorbecke was zeer modern in zijn denken. Hij ontleende zijn structuur van rijk, provincie en gemeente aan dat van de natuur. Lagen, zoals elk ecosysteem vele lagen heeft en daarbij de basis vormt van […]

Reflecties bij het Regeerakkoord

Door Jack Kruf *  Vanuit haar missie bevordert PRIMO kennisdeling op het gebied van good governance en – daarmee verbonden – het professioneel managen van waarden, doelen en performance. Factoren als robuustheid, focus, realisme, veerkracht, weerstandsvermogen, alertheid, wendbaarheid, innovatiekracht en openheid spelen daarin een grote rol. Het durven adresseren van onzekerheden onderweg (trends en ontwikkelingen die zich als kansen of […]

Alleen billen wassen is niet genoeg

Door Piet van Mourik. Een echte ‘één gezin, één plan, één regisseur’-filosofie van wijkteams is ver te zoeken. Bij eenzaamheid, schulden, verwaarlozing, verstandelijke beperking, agressie of suïcidaliteit kom je niet weg met alleen billen wassen. Wel met een multidisciplinaire aanpak. Weten we het nog? De 3 D-innovatie van het sociale domein? Bijna 3 jaar geleden alweer. Opeens wordt alles anders. Gemeenten […]

Verbinders zonder script

Het topambtelijk vakmanschap van gemeentesecretarissen. Door Paul ’t Hart, Nicole Braham en Erik-Jan van Dorp, NSOB. De opdrachtgevers Gabriëlle Haanen, voorzitter Vereniging van Gemeentesecretarissen (vgs), Mark Frequin, voorzitter Vereniging voor OverheidsManagement (vom) en Sjaak van der Tak, voorzitter bestuur Stichting Innovatie, Kwaliteit en Professionaliteit van het Openbaar Bestuur (IKPOB) in hun voorwoord: “Geen zoektocht naar het handwerk van de publieke manager is compleet zonder inzicht in wat […]

Zelfsturing gaat niet vanzelf

door Piet van Mourik Zelfsturende teams; prima idee. Dan wel met een extra en nieuwe professionaliteit, anders wordt een ambtenaar snel zetbaasje van georganiseerde belangenbehartigers. We raken maar niet uitgepraat over burgerparticipatie. Begonnen met “MacDonaldisering” waarbij inwoners gratis gemeentelijke klussen uitvoeren. Gemeenten faciliteerden dit graag. Dit burgermansgetrut is voorbij. Burgerparticipatie draait nu om selecte groepjes visionaire, ecologische, biologische, fair trade of […]

Risico-afkerigheid en de dimensies van Hofstede

Door Jack Kruf. De factor risico-afkerigheid –  risk aversion – kan van grote invloed zijn op hoe bestuurders, managers en medewerkers vraagstukken benaderen en managen. Het bepaalt vaak aard en kwaliteit van het kunnen of willen omgaan met onzekerheden die effect hebben op het eindresultaat. De verschillen tussen mensen, teams, groepen en organisaties blijken vaak groot. Risico-afkerigheid is niet alleen persoonlijk en ingebouwd in […]