FORTE™

PRIMO geeft duiding van ‘elementen van sturing’

Door Jack Kruf* Op basis van gesprekken met haar leden en partners in 2017 en 2018 komt PRIMO met een eerste duiding van drivers van publieke risico’s. De vereniging duidt deze drivers in positieve zin als elementen van sturing, die alle tegelijkertijd gedegen én aanwezig dienen te zijn om publieke waarden adequaat te kunnen bereiken. Zij kunnen ook worden geduid als kritische […]

PRIMO hanteert FORTE™ bij Waterschap Zuiderzeeland

Op basis van internationale evaluatie binnen haar netwerk – over het waarom publieke risico’s eigenlijk ontstaan – heeft PRIMO medio 2017 in Parijs de basis gelegd voor een nieuwe benadering. Deze beoogt strategische risico’s met betrekking tot het publieke domein via een professionele dialoog real-time op te sporen en te voorzien van een aanpak. Het leidde tot de conclusie dat […]

Atriumlezing VNG door Arno Visser

Bron: Algemene Rekenkamer*.  In zijn bijdrage voor de jaarlijkse Atriumlezing van de VNG schetst Arno Visser, president van de Algemene Rekenkamer, hoe de wereld achter de rijksrekening een doolhof is geworden waarin kiezer, volksvertegenwoordiger en bestuurder verdwalen. “Geachte aanwezigen, Hartelijk dank voor uw uitnodiging om u hier vandaag toe te mogen spreken en met u in gesprek te mogen gaan. […]

De weerstandsparagraaf is aan herziening toe

Door Peter B.Boorsma en Geert Haisma* “Nederland is pionier op het gebied van publiek risicomanagement, dankzij het voorschrift voor een weerstandparagraaf in het BBV. Dit voorschrift is een stap vooruit naar een volwassen en integraal risicomanagement bij regionale en lokale overheden. Tegelijk werpt het daarvoor ook hindernissen op. Daarom is de weerstandsparagraaf aan revisie toe. Weerstandsvermogen is het vermogen om klappen […]

Risicoleiderschap

Martin van Staveren* Talloze boeken gaan over leiderschap, tientallen boeken over risicomanagement. Maar een boek over risicoleiderschap, de spannende combinatie van deze twee, verscheen nooit eerder. Opmerkelijk, want risico’s gaan zeker niet alleen de risicomanager aan, maar juist iedereen in elke organisatie. En het omgaan met risico’s én kansen kan vele malen krachtiger dan we nu doen. Het fascineert me […]

VluchtelingenWerk IntegratieBarometer 2018

Bron: Verweij Jonker Instituut. “Vluchtelingen zijn zeer gemotiveerd om in te burgeren, maar in de praktijk worden ze geconfronteerd met allerlei belemmeringen die hun integratie in de Nederlandse samenleving in de weg staan. Ingewikkelde regels, slechte informatievoorziening, stress en zorgen om familie zijn de obstakels die de vluchtelingen tegenkomen.” De VluchtelingenWerk IntegratieBarometer is een periodiek onderzoek naar de integratie van […]

PRIMO update Paragraaf Besturing (versie 0.2)

PRIMO past op basis van tussentijdse adviezen van haar leden en netwerk de Paragraaf Besturing aan en update de versie naar 0.2. Toegevoegd is een samenvatting, zijn de vragen voor nieuwe colleges en raden per element van besturing opnieuw geordend en aangescherpt. Ten slotte is een eerste duiding op een zestal beleidsthema’s – cyberveiligheid, energietransitie, klimaatverandering, omgevingswet, privacywetgeving en sociaal […]

Perspectieven op leiderschap

Boek door Jaap Boonstra e.a. | Vakmedianet. Leiderschap is actueel en alom aanwezig. Leiders nemen initiatief, hebben een visie op de toekomst, geven richting in onzekere situaties en motiveren anderen om mee te doen. Ze creëren netwerken van mensen met verschillende professies om aan vernieuwing te werken. Leiders zijn sensitief en snappen de emoties van mensen om hen heen. Liever […]

Lessen voor de nieuwe colleges

Bron: Telos. Veel gemeenten vertalen duurzaamheid als het aanpakken van de energietransitie. Er is nog te weinig aandacht voor de brede duurzaamheidsopgaven zoals beschreven in de Nationale Monitor 2017 en de SDG’s van de VN. In Tijdschrift Milieu leggen we uit hoe Rijk en gemeenten hiermee aan de slag kunnen. Alle gemeenten besteden inmiddels aandacht aan duurzaamheid. Dat neemt niet […]

PRIMO participeert in VNG Risico Platform Overheden

Vrijdag 26 januari 2018 werd ten kantore van de Vereniging Nederlandse Gemeenten te Den Haag, de bijeenkomst van het Risicoplatform Overheden (RPO) gehouden. Een overleg met een brede vertegenwoordiging van gemeenten. Doel van de bijeenkomst was te komen tot een meer systematische kennisdeling en uitwisseling van inzichten op het gebied van risicomanagement binnen het gemeentelijke domein. Het overleg stond onder de […]

PRIMO bepleit ‘Besturingsparagraaf’

Tijdens het RiskCongres Lokaal Bestuur, 17 januari 2017 op het provinciehuis in Utrecht, spreekt een groep experts over de kernpunten van governance en control, betrekking hebbend op gemeentelijke organisaties. PRIMO bepleitte In haar keynote, gegeven door ir. Jack P. Kruf, een veel sterkere verbinding tussen de inhoud en de sturing van beleid. Door de veelheid aan belangen en belanghouders, de […]

Financieel toezicht: nieuwe regelgeving van kracht en in het verschiet

Frans van der Eerden & Larissa Silverentand. Bron: Risk & Compliance. Traditiegetrouw is in de laatste weken van het jaar het nodige gebeurd op het gebied van het financiële toezichtrecht. Zo ook eind 2017. Wij willen in dit artikel de belangrijkste wijzigingen in de Nederlandse regelgeving die vanaf januari 2018 van toepassing zijn op een rij zetten. Daarbij vatten wij […]

Vertrouwen in elkaar en in de samenleving

Hans Schmeets, Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. WRR-Working Paper 26 is geschreven als achtergrondstudie voor het project ‘Middenklassen onder druk?’ In dit project brengt de de WRR in kaart wat ooit het ‘brede maatschappelijke midden’ werd genoemd. De noodzaak tot de analyse is mede ingegeven door de mogelijk veranderende rol van de middenklasse als ruggengraat van de samenleving. Er zijn aanwijzingen dat de toegenomen onzekerheid […]

Thorbecke re-invented: organische aanpak als dé weg naar resilience

Door Jack Kruf* Het is een interessant fenomeen: de samenwerking tussen de verschillende overheidslagen. Of beter de zoektocht ernaar. En zelfs het op punten ontbreken ervan. Thorbecke was zeer modern in zijn denken. Hij ontleende zijn structuur van rijk, provincie en gemeente aan dat van de natuur. Lagen, zoals elk ecosysteem vele lagen heeft en daarbij de basis vormt van […]

Rotterdam Resilience Strategie

Op 16 mei 2016 lanceerde Rotterdam haar Resilience Strategie. De holistische aanvliegroute van nieuwe doelen voor de stad is wat aanspreekt. Het is een nieuw concept van denken, dat geleidelijk aan terrein wint. Rotterdam gaat voor Resilience. De publieke sturing dient daarmee gelijke tred te houden en afgestemd te zijn, dit om de resilience waar te kunnen maken. Veerkrachtige steden […]

NZa: Mogelijkheden voor fraudeaanpak pgb te beperkt

Zorgkantoren hebben te weinig mogelijkheden om fraude met het persoonsgebonden budget (pgb) aan te pakken. Dat constateert de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) in een onderzoek naar de terugvorderingen na onjuiste besteding van pgb’s. Het pgb biedt mensen die langdurig zorg nodig hebben de mogelijkheid om zelf deze zorg in te kopen. De NZa en de zorgkantoren vinden het pgb een goed […]

Nationale Energieverkenning 2017

De Nationale Energieverkenning 2017 (NEV) is opgesteld en vandaag uitgebracht door het Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) samen met het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en met bijdragen van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl). De NEV brengt jaarlijks de stand van zaken rondom de energiehuishouding in Nederland in kaart, en geeft inzicht in de te verwachten ontwikkelingen tot 2035. Het […]

Reflecties bij het Regeerakkoord

Door Jack Kruf *  Vanuit haar missie bevordert PRIMO kennisdeling op het gebied van good governance en – daarmee verbonden – het professioneel managen van waarden, doelen en performance. Factoren als robuustheid, focus, realisme, veerkracht, weerstandsvermogen, alertheid, wendbaarheid, innovatiekracht en openheid spelen daarin een grote rol. Het durven adresseren van onzekerheden onderweg (trends en ontwikkelingen die zich als kansen of […]

Patronen van politiek: De Arnhemse bestuurscultuur in meervoud

Rapport NSOB onder leiding van Paul Frissen. Gisteravond presenteerde hoogleraar bestuurskunde Paul Frissen zijn kritisch rapport over de bestuurscultuur van de gemeente Arnhem aan de bevolking en aan de gemeenteraad op het stadhuis. In de samenvatting verwoorden de onderzoekers van het Nederlandse School voor Openbaar Bestuur de cultuur in Arnhem als volgt: “Politiek is altijd strijd en conflict. Politiek gaat over al […]

Maak Waar!

Door: Studiegroep Informatiesamenleving en Overheid Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties publiceert op 18 april 2017 dit rapport. In het voorwoord beschrijft zij opdracht, kaders en focus van het rapport: “Nederland heeft veel te winnen bij in de hoogste versnelling verdergaande digitalisering. De Nederlandse overheid kan daaraan in belangrijke mate bijdragen. En moet dat ook doen. Er zijn vele mogelijkheden […]

De circulaire economie van kunststof: van grondstoffen tot afval

Bron: Centraal Planbureau. Deze studie geeft een welvaartseconomisch overzicht van de circulariteit van de kunststofketen. De studie gaat in op de belangrijkste stromen van primaire productie, recycling en afval van kunststoffen, benoemt de belangrijkste mechanismen die vraag en aanbod van kunststoffen beheersen en geeft aan waar de belangrijkste schades optreden. PRIMO heeft de bevordering van good governance ten behoeve van […]

Deltaprogramma 2018

Bron: Rijksoverheid. “Om de gevolgen van wateroverlast, hitte, droogte en overstromingen zo veel mogelijk te beperken bevat het Deltaprogramma 2018 voor het eerst een nieuw Deltaplan Ruimtelijke adaptatie. (Redactie: hoofdstuk 7 van het aangepaste Deltaprogramma). Voor de uitvoering van dit nieuwe Deltaplan is jaarlijks een substantieel bedrag extra nodig. (Redactie: 60 miljoen euro per jaar). Het Deltaplan Ruimtelijke adaptatie bevat […]

De economie groeit, maar Nederland staat voor grote opgaven

Bron: Raad van State De Nederlandse economie groeit. De vooruitzichten op korte termijn zijn positief. Maar Nederland staat voor grote opgaven. Internationale afspraken over defensie-uitgaven en over het klimaat zullen leiden tot fors hogere uitgaven en een groter beslag op de collectieve middelen. Grote opgaven zijn er ook op het terrein van de arbeidsmarkt, het belastingstelsel, de zorg en pensioenen. […]

ICT-toepassingen bij infrastructuur vereisen meer overheidsregie

Bron: Planbureau voor de Leefomgeving. ICT is overal. Zowel dienstverlening voor mobiliteit en elektriciteit als de infrastructuur zelf maken steeds meer gebruik van slimme toepassingen. Deze digitalisering kent vele zegeningen maar zorgt ook voor dilemma’s rond publieke waarden zoals toegankelijkheid, privacy, efficiëntie, keuzevrijheid en beheersbaarheid. Uit het signalenrapport ‘Mobiliteit en elektriciteit in het digitale tijdperk’ blijkt dat de overheid nu […]

Een lastig gesprek

Een rapport van exact vier jaar geleden, 11 september 2013, maar nog steeds erg actueel: Een lastig gesprek van de Advies Commissie Behoorlijk Bestuur, bestaande uit Femke Halsema (voorzitter), Maxim Februari, Marco van Kalleveen en Doekle Terpstra.. Het handelt over goed bestuur. Het bevat scherpe analyses, directe conclusies en heldere aanbevelingen hoe de semipublieke sector  aan kracht kan winnen als de bestaande inzichten en […]

Beschouwing Raad voor het openbaar bestuur 2009-2017

Door Jack Kruf. Op 30 juni 2017 publiceerde de Raad voor het openbaar bestuur een beschouwing over de periode 2009-2017. Denken over goed bestuur en het managen van publiek waarden en risico’s kan verhelderend zijn vanuit een reflectie. Deze beschouwing  doet dat. Het houdt ons enerzijds de spiegel voor van wat is verricht, wat niet en waarom, en biedt anderzijds – […]

Risicoanalyse en risicomanagement van drinkwaterproductie in Nederland

Bron: RIVM Rapport, 2017-0036. De Nederlandse drinkwatersector maakt gebruik van risicoanalyses en risicomanagement (RA/RM) om het drinkwatersysteem en de levering van schoon drinkwater veilig te stellen, internationaal waterveiligheidsplan geheten. In Nederland blijken alle stappen uit het waterveiligheidsplan te worden uitgevoerd. Deze manier van werken levert een belangrijke bijdrage om de drinkwaterkwaliteit van bron tot tap te waarborgen. Dit blijkt uit een […]

Zeespiegelstijging stelt Nederlandse kust vaker op de proef bij storm

De Nederlandse kust zal op jaarbasis steeds vaker te maken krijgen met extreem hoog water vanwege klimaatverandering. Dat blijkt uit een nieuwe risicoanalyse waaraan het Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) heeft bijgedragen. Onderzoekers hebben de verwachte zeespiegelstijging samengenomen met waarnemingen en statistische modellen van hoog water als gevolg van extreme weersomstandigheden. Daaruit trekken internationale wetenschappers de conclusie dat […]

Ondertussen in de Spaanse Polder

Bron: NSOB. Auteurs: Jorren Scherpenisse, Mark van Twist en Morgen Schram. Ondertitel: Experimenteren met een nieuwe aanpak van ondermijnende criminaliteit. Het rapport handelt over de governance van publieke waarden en risico’s, met name gerelateerd aan de cohesie, de veerkracht en het weerstandsvermogen van de samenleving. Het bestudeert de spankracht en het functioneren van onze (lokale) democratie onder grote stress. Het […]

Risicobeheersing Belastingdienst nog onsamenhangend

De Auditdienst Rijk heeft haar rapportage over de voortgang van de implementatie van de 13 aanbevelingen van de Commissie onderzoek Belastingdienst (COB) gepubliceerd op 6 juli 2017. Conclusie is dat op dit moment binnen de Belastingdienst er nog een onvoldoende samenhangend en continu proces van risicomanagement bestaat. De directe aanleiding voor het COB-onderzoek was de gang van zaken rond de vertrekregeling bij […]

“Het grootste risico voor elke organisatie….”

Bron: WeForum, door Marinus de Pooter*. “Wat zie jij nou als het grootste risico voor mijn organisatie?” Regelmatig krijg ik deze vraag van bestuurders, managers en ondernemers. Ik was eerst geneigd om dan vooral te gaan kijken naar de specifieke bedreigingen gerelateerd aan hun primaire processen. Zoekend naar de strategische uitdagingen die per sector sterk kunnen variëren, zoals: disruptieve innovaties, snel veranderende […]

Herken de Risicosignalen!

Bron: B&G. Grip en transparantie zijn twee essentiële elementen binnen elk bedrijf. Maar voor publieke organisaties, die steeds meer te maken krijgen met verbonden partijen, liggen deze niet altijd binnen handbereik. Fleur Elderhorst en Esther Spetter over transparantie, het herkennen van risicosignalen en de kracht van een gerichte gespreksvoering. Gebrek aan grip Het aantal verbonden partijen (en andere financiële relaties) waar […]