Publiek Domein

Global Risks Report 2020

The 15th edition of the World Economic Forum’s Global Risks Report 2020 is published as critical risks are manifesting. The global economy is facing an increased risk of stagnation, climate change is striking harder and more rapidly than expected, and fragmented cyberspace threatens the full potential of next-generation technologies — all while citizens worldwide protest political and economic conditions and […]

Vijf jaar lokaal sociaal domein: Veel gedaan, te weinig bereikt

Jasper Loots en Piet-Hein Peeters voerden voor ‘Vijf jaar lokaal sociaal domein’ goede gesprekken met Janny Bakker-Klein, Marcel Boogers, Erik Dannenberg, Jan-Kees Helderman, Pieter Hilhorst, Albert Jan Kruiter, Jos van der Lans, Gerber van Nijendaal, Bianca den Outer, Tim H.G. Robbe, Evelien Tonkens, Niels Uenk en Tom van Yperen. 1 januari 2015 was de start van de grootste verbouwing van de […]

Blijven in het HIER en NU

Jack Kruf* Wij praten steeds meer over risico’s, toenemende complexiteit, onzekerheden, over de nieuw gecreëerde ‘imaginaire’ wereld van VUCA. Als ‘risico’ geduid wordt als ‘een mogelijke schade aan iets waar wij waarde aan hechten’ (definitie Professor Ortwin Renn) –  NIET te verwarren met de externe trends en ontwikkelingen, die zich in het nu aan een organisatie of zelfs aan een […]

Engineering 2120: Nederland over 100 jaar

PRIMO pleit meer en meer voor een verschuiving van het denken vanuit concepten van risicomanagement naar die van waardeontwikkeling en (strategisch) scenariodenken, uiteraard met haalbaarheid en realisatie in het achterhoofd. Het is de combinatie van durf, kennis en creativiteit die ons verder brengt, een vorm van denken die wordt gevoed vanuit publieke waarde (Mark H. Moore) en in een co-creatief […]

Problemen bij Nederlandse Belastingdienst symptomatisch voor vertrouwen in de overheid

Michel Klompmaker Het zat er al een tijdje aan te komen, maar vandaag in de namiddag moest het er dan toch van komen, de staatssecretaris van Financiën, drs. Menno Snel, heeft woensdag 18 december 2019 Zijne Majesteit de Koning verzocht hem ontslag te verlenen als staatssecretaris van Financiën. De Koning heeft dit ontslag, op voordracht van de minister-president, verleend. Lees […]

Groter denken, kleiner doen

Herman Tjeenk Willink Het gaat goed met Nederland. De economie groeit, de werkloosheid daalt, de financiën lijken op orde. Gaat het dus ook goed met onze democratische rechtsorde? Wie nauwkeurig kijkt ziet tekenen van verwaarlozing en sluipende uitholling. Die moeten worden tegengegaan. In Groter denken, kleiner doen doet Herman Tjeenk Willink een oproep om de vaak ongemakkelijke feiten onder ogen […]

Brand meester

Beatrice de Graaf Aan het einde van het jaar is het fijn om te wentelen in nostalgie, sentiment en apocalyptische eindtijdscenario’s. Hoe veilig was het vroeger, en waar gaan de tijden heen? We zullen de komende dagen volop ons hart kunnen ophalen aan terug- en vooruitblikken. Lees meer

Buiten is de klimaatverandering zichtbaar, maar onderhandelaars bijten zich vast in details

Paul Luttikhuis De top in Madrid ging niet over klimaat, maar over wie er voor de kosten opdraait. Tot nu toe zijn daarover amper afspraken gemaakt. Wie denkt dat het op de klimaattop in Madrid, die zondagmiddag eindigde, ging over de opwarming van de aarde, vergist zich. Het ging in de eerste plaats over geld. Als het in Madrid wel over […]

FORTE™ biedt de concerncontroller nieuwe engineering tools

Jack Kruf Tijdens het RiskCongres Lokaal Bestuur, 17 januari 2018 op het provinciehuis in Utrecht, pleitte ik voor de invoering van een besturingsparagraaf met eigenlijk maar met één doel: het beter bereiken van publieke waarden en het mitigeren van de afwijkingen (lees: publieke risico’s). Slimme besturing werkt, maar wordt vaak als bijproduct van de inhoud gezien. Wat is leuker? Het […]

Succesmanagement: De oplossing voor het lerarentekort

Geert Haisma.     Een succesvolle regering zorgt er onder andere voor dat wij veilig kunnen wonen (sterke dijken en voldoende goed opgeleide politie), dat wij kunnen leven in goede gezondheid (goed zorgstelsel) en dat onze jeugd wordt voorbereid op de toekomst (goed onderwijsstelsel). Dat goede onderwijsstelsel wordt echter bedreigd. Al jaren bekend, maar opeens actueel, is het lerarentekort. Minister Slob […]

In het bestuur moet alles anders, opdat alles hetzelfde blijft

Martin Sommer Worden wij nu goed of slecht bestuurd? Geen rare vraag, na drie Malievelden vol boze burgers, boeren en bouwers. Onze bestuurders vinden zelf dat we goed worden bestuurd. Ze wijzen naar Transparancy International dat weinig corruptie ziet. Er zijn in Nederland wel veel doorkiesmenu’tjes, maar relatief weinig ambtenaren. Over het plaatselijke bestuur berichten de weekbladen Binnenlands Bestuur en […]

“Zeer bewust zeer onbekwaam”

Peter Mom.  Een essay over de overheid in digitale transformatie. Het is een zoektocht, complex en urgent. Jan van Ginkel, loco-provinciesecretaris van Zuid-Holland en aldaar concerndirecteur, doet veel met passie, zegt hij, maar nadenken over en aandacht vragen voor de ethische kant van ver doorgevoerde digitalisering brengt hem tot ‘vlammen van binnen’.  Lees meer

Kamerbrief over toekomst openbaar bestuur

Minister Ollongren stuurt een brief aan de Tweede Kamer over de toekomst van het openbaar bestuur van gemeenten. “In het AO lokale democratie van 27 juni jl. heb ik uw Kamer een brief toegezegd over de toekomst van het openbaar bestuur 1), als uitwerking van mijn Thorbeckelezing uit 2018. 2) Met deze brief wil ik die toezegging gestand doen en […]

De Bosatlas van de duurzaamheid

Noordhoff.  De atlas laat zien welke effecten de toenemende invloed van de mens op de aarde  heeft, bijvoorbeeld in de vorm van klimaatverandering, het opraken van grondstoffen, verlies aan biodiversiteit en tekort aan zoet water. De atlas geeft ook inzicht in de afspraken die er in internationaal verband zijn gemaakt om deze ontwikkelingen een halt toe te roepen, zoals het […]

Integriteit van overheden

De integriteit van overheden ligt de laatste jaren onder een vergrootglas. De context waarin overheden hun werk moeten doen wordt steeds uitdagender en ingewikkelder. Hierdoor neemt de kans op uitglijders toe. Over deze ontwikkeling schreef Arwin van Buuren, hoogleraar Bestuurskunde aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, het essay De schijnwerper op schemergebied. Naar een verruimd moreel mandaat in de dramademocratie voor de […]

Uitnodigend besturen

Op weg naar een andere relatie tussen burger en overheid. Het is al weer enige tijd geleden dat Arwin van Buuren zijn oratie hield als hoogleraar bestuurskunde aan de Erasmus Universiteit. Toch is het de moeite waard er hier nog aandacht aan te besteden. ‘Echte’ bestuurskunde kent immers geen houdbaarheidsdatum. Bovendien verscheen recenter – in opdracht van de gemeente Rotterdam […]

VNG Resilience congres

Sterk staan voor de toekomst. Bouwen aan een gemeente die adequaat kan inspelen op grote vraagstukken, zoals klimaatverandering, cyberveiligheid en samenhang in de samenleving. Daarover gaat het VNG Resilience congres op maandag 25 november van VNG Risicobeheer. Dealen met risico’s is dagelijkse kost voor gemeenten. Sommige risico’s kun je beheersen of verzekeren, maar de onzekerheden die de toekomst brengt, vragen […]

Een Haagse kwestie

Jan Dirk Pruim. De lokale politiek ligt regelmatig onder het vergrootglas. Zo hoort het ook. Onontkoombaar is dat verhalen met ‘ellende’ met  stip bovenaan staan. De laatste weken kunnen we dan ook weer smullen van de bestuurscrisis in Den Haag.  Vaak wordt een beeld geschetst van gekozenen die er een rommeltje van maken. Dat klinkt ook door in de gelekte […]

Ka­bi­net moet ‘tran­si­tie’ meer cen­traal stel­len in toe­kom­stig be­leid

Raad van State PRIMO: met de moeizame en kostbare transitie in het sociaal domein nog vers in het geheugen en de transities zoals de omgevingswet, digitale transformatie, circulaire economie, klimaatadaptatie en energietransitie ‘voor de boeg’, komt de Raad van State ter zake en formuleert naar aanleiding van de Miljoenennota 2020 haar advies inzake ‘Randvoorwaarden voor succesvolle transities’. Het is in […]

Van Wob naar Woo: oude wijn in nieuwe zakken

Caroline Raat*.  Nederland heeft sinds decennia een Wet openbaarheid van bestuur (Wob), waarin ‘alles is openbaar, tenzij’ het leidende principe is. In de begintijd was de Wob een moderne wet, die regelt dat de overheid de meeste informatie – toen nog op papier – uit zichzelf openbaar zou maken. En het werd mogelijk om een verzoek om informatie in te […]

Minder toezicht, meer tegenspraak!

Marc van der Veen.  In de nasleep van rampen, fraudes of debacles volgt er vaak een discussie over het opleggen van nieuwe en aanvullende regels en het introduceren van meer en stringenter toezicht. Tegen beide heb ik altijd geageerd en nooit begrepen dat deze maatregelen vaak de enige reflex zijn. Zo is de roep na het Dak-drama van het AZ-stadion […]

Zandkwestie Barneveld

Begin november 2018 heeft het college van Burgemeester en Wethouders (BenW) de gemeenteraad van Barneveld geïnformeerd over het feit dat er vraagtekens zijn geplaatst bij de toepasbaarheid van een partij zand in woongebieden in Barneveld. Het TV-programma Zembla behandelde in november jl. deze kwestie, op 5 november kondigde zij haar uitzending hierover aan, waarna het onderwerp van gesprek werd binnen […]

Strategieën voor adaptatie aan hoge en versnelde zeespiegelstijging

Eind september 2019 heeft Deltares in het kader van het Kennisprogramma Zeespiegelstijging een eerste verkenning opgeleverd met een inventarisatie en categorisering van bestaande plannen om in te spelen op een toekomstige zeespiegelstijging. Het rapport brengt ook mogelijke oplossingsrichtingen voor de lange termijn verkennend in beeld. Het rapport bevestigt dat de onzekerheden op dit moment te groot zijn om nu al […]

Wat geeft wetenschappers hoop?

Drie onderzoekers over wat hen in vreemde tijden met veel zorgwekkende ontwikkelingen op politiek, cultureel, maatschappelijk en ecologisch gebied, hoop geeft. De bekende journalist Joris Luyendijk heeft voor het onlangs verschenen boek HOOP aan 100 wetenschappers, kunstenaars en ondernemers gevraagd wat hen anno 2019 hoop geeft. Of, in zijn woorden: “Welke concrete stap, mijlpaal of gebeurtenis in jouw expertisegebied zie jij als […]