De factor P: risico of te managen kans?

Woensdag 16 april 2008, 16-20 uur, Eindhoven

Rondetafel op uitnodiging voor 20 personen vanuit overheid overheid, bedrijfsleven, hogere overheid en wetenschap: secretarissen, directeuren HRM en strategisch adviseurs HRM.

Wat is nu eigenlijk het probleem?
De taken van gemeentelijke overheden (en van tal van andere bedrijven) veranderen in rap tempo. Oorzaken zijn o.a. het delegeren van taken vanuit hogere overheden, het mondiger worden van burgers, de toename van een claimcultuur en de behoefte aan upgrading in de dienstverlening. Om die taken goed te kunnen uitvoeren, is gekwalificeerd personeel nodig met de juiste competenties, zoals strategisch kunnen adviseren, het hebben van conceptueel inzicht en kunnen omgaan met diverse belangen en stakeholders in complexe situaties.

De verandering in taken is op te vangen door aanpassing van de benodigde competenties. Dat betekent in de praktijk een tweesporen beleid: de inzetbaarheid van het huidige personeel verhogen door bij- en omscholing en een eventueel tekort aan competenties binnen halen via nieuwe medewerkers van de arbeidsmarkt.

Dit tweesporenbeleid wordt door veel organisaties uitgevoerd, maar loopt tegen grenzen aan:
• De arbeidsmarkt is krap: veel organisaties vissen in dezelfde vijver. Nieuw binnengehaald personeel blijkt vaak weer snel vertrokken. Wat is de verwachting op dat vlak voor de komende jaren: wordt het beter of komt er een nog krappere arbeidsmarkt? Moet er soms in een andere vijver gevist worden? Moeten meer taken uitbesteed worden?
• Moet de oplossing eigenlijk vooral gevonden worden bij het ‘zittend personeel’? Hoeveel speelruimte is daar nog, nu en de komende jaren?

Stelling: Als er geen oplossing wordt gevonden op P-gebied, nemen de risico’s toe. Allerlei essentiële taken kunnen misschien niet meer naar behoren worden uitgevoerd.

Strategische aanpak: begin van een oplossing?
Een vorm van risicobeheersing ligt in ‘strategische personeelsplanning’. Een TNO methodiek waarmee organisaties praktisch aan de slag kunnen. Hiermee is het mogelijk strategische keuzes te maken over bijvoorbeeld de juiste verdeling van het werk over vast en flexibel personeel, de gewenste en benodigde competenties van medewerkers en tegelijkertijd zorg dragen voor continuïteit in de bedrijfsvoering. De marktvraag en de doelstellingen die uw organisatie stelt voor de komende jaren, zijn daarbij van groot belang. Immers, de marktvraag bepaalt in belangrijke mate de strategische keuzes van organisaties en de (toekomstige) omvang van de personeelsbezetting. Hieruit volgt het strategische personeelsbeleid, en in het bijzonder de gewenste inzetbaarheid en productiviteit van medewerkers.
Deze aanpak op maat geeft antwoord op vragen als: Welke taken zijn over 3-4 jaar nog steeds cruciaal? Welke taken moeten of kunnen dan vervallen? Welke competenties zijn dan nodig en hoe organiseren we dat?

Binnen de Gemeente Rotterdam vindt risicobeheersing plaats via ‘strategische personeelsplanning’. TNO ondersteunt dit traject. Tijdens de Ronde Tafelconferentie zal dit traject worden toegelicht.

Stelling: Risicobeheersing door middel van ‘strategische personeelsplanning’ vormt voor veel organisaties het begin van de oplossing op P-gebied.
Stelling: Binnen een ‘politiek gestuurd bedrijf’ is planning op P-gebied feitelijk onmogelijk.

Strategische aanpak: bereikbaar voor u?
Wellicht dat uw organisatie niet kiest voor risicobeheersing via de ‘brede’ aanpak van strategische personeelsplanning. U kiest mogelijk voor een ‘aanpak op deelgebieden’. Bijvoorbeeld door veel energie te stoppen in wervingsactiviteiten. Of door veel aandacht te geven aan ‘langer doorwerken’ en behoud en bijscholing van het personeel. Biedt dit voor u de oplossing van het P-vraagstuk? Wat zijn dan de voordelen en nadelen? Wat is de effectiviteit van het uitgevoerde beleid?

Stelling: Een ‘aanpak op deelgebieden’ biedt wellicht soelaas op de korte termijn. De kans dat het beleid ‘in de waan van de dag’ wordt opgeschort op ‘minder belangrijk wordt’ is echter groot. Een op strategisch niveau verankerd beleid heeft daarom de voorkeur.

Aanzet voor decision paper ‘Risicobeheersing P-factor’
De stellingen en reacties worden na afloop van het Ronde Tafel Gesprek samengevat in een decision paper ‘De factor P: risico of te managen kans?’
Denkbaar is een beschrijving van 3-4 scenario’s waar (gemeentelijke) organisaties uit kunnen kiezen.
In de loop van 2008 zal dit document worden aangescherpt en door zowel PRIMO als TNO gebruikt worden in diverse publicaties.
In oktober 2008 zal het document input vormen voor het jaarcongres van PRIMO.

Nadere informatie
• Jack Kruf (voorzitter PRIMO) j.kruf@roosendaal.nl
• Frans Heemskerk (TNO) frans.heemskerk@tno.nl