De provincie en de kredietkrisis

Bron: Provincie Noord-Holland

Provinciale Staten hebben naar aanleiding van de financiële crisis een Provinciale Onderzoekscommissie (POC) ingesteld, die in juni 2009 gerapporteerd heeft over haar bevindingen. Naar aanleiding van deze rapportage heeft onder andere de portefeuillehouder financiën zijn portefeuille ter beschikking gesteld. Onder meer naar aanleiding van de rapportage van de POC zijn maatregelen getroffen om de gevolgen van de kredietcrisis te minimaliseren.

In januari 2010 is het bedrag van € 78 miljoen dat de provincie Noord-Holland in 2008 bij de IJslandse bank Landsbanki heeft uitstaan, nog niet terugbetaald. De provincie heeft zich verenigd met andere gedupeerde overheden (gemeenten en waterschappen) om samen met het ministerie van Financiën en de Nederlandsche Bank een sterkere positie te creëren in de onderhandelingen met de IJslandse overheid. Welk bedrag uiteindelijk wordt terugbetaald, en wanneer dit zal gebeuren, is op dit moment echter niet te voorspellen. Voor een concrete afbetalingsregeling met de IJslandse overheid is de uitkomst van het referendum dat daarover in IJsland zal worden gehouden essentieel. Belangrijk hierbij is of de Nederlandse gedupeerde overheden als zogenaamde ‘preferente schuldeisers’ worden beschouwd.

Naar aanleiding van de financiële crisis en de ‘Landsbanki-zaak’ hebben Provinciale Staten in 2008 een Provinciale Onderzoeks Commissie (POC) ingesteld om onderzoek te doen naar het door GS gevoerde bestuur aangaande het uitzetten van tijdelijk beschikbare financiële middelen. In mei 2009 is het eindrapport ‘Triple-R: Regels, Risico, Rendement’ van het onderzoek gepresenteerd. Dit rapport bevat een aantal aanbevelingen met betrekking tot zaken als de Verordening financieel beheer, de interne bedrijfsprocessen en de treasury.

Er zijn verschillende maatregelen genomen om de gevolgen van de kredietcrisis te minimaliseren en om grote financiële risico’s in te toekomst te vermijden. Aanvankelijk werd door Gedeputeerde Staten een interimbeleid vastgesteld over tijdelijke uitzettingen, waarbij de risico’s van de uitzettingen tot een minimum werden teruggebracht. Daarna is door GS besloten om te gaan schatkistbankieren.

Bij schatkistbankieren wordt geen geld uitgezet in deposito’s bij commerciële banken, maar uitsluitend in deposito’s bij het ministerie van Financiën. Omdat is besloten om te gaan schatkistbankieren is er geen risico meer dat de Provincie Noord-Holland geld verliest als gevolg van verkeerde uitzettingen. De geldende rente bij schatkistbankieren is echter wel gekoppeld aan de geldmarktrente en is dus verschillend voor kort- en langlopende deposito’s (in het algemeen geldt dat hoe langer het geld wordt vastgezet, des te hoger het rentepercentage). Het is dan ook nog steeds belangrijk dat het geld op een goede manier wordt uitgezet in deposito’s, zodanig dat een zo hoog mogelijk renteresultaat wordt behaald.

Om het financiële beleid met betrekking tot uitzettingen en risicobeheer binnen de Provincie Noord-Holland af te stemmen op de eisen van deze tijd is het ‘Professionaliseringstraject Financieringsfunctie’ ingesteld. De verschillende onderdelen van het financiële beleid (zoals liquiditeitsbeheer, risicobeheersing, P&C-cyclus) worden door middel van aparte deelprojecten in kaart gebracht en waar nodig aangepakt. Zo is eind 2009 de provinciale Verordening financieel beheer, waarin de interne regels met betrekking tot het financiële beleid zijn vastgelegd, geactualiseerd. Ook is in de eerste helft van 2010 het deelproject Liquiditeitsbeheer gestart met als doel een goede liquiditeitprognose op te stellen, als basis voor een verantwoord uitzettingenbeleid. Verwacht wordt dat het Professionaliseringstraject in de loop van 2010 zal worden afgerond.

Download Triple-R: Regels, Rendement, Risico. Rapport van de Provinciale Onderzoekscommissie, Provincie Noord-Holland, 29 mei 2009