Een onafhankelijke lokale rekenkamer: stap voorwaarts

Minister Ollongren van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, wil mede namens minister Hoekstra van Financiën, komen tot een wetsvoorstel om lokale rekenkamers te versterken. Lokale rekenkamers hebben een belangrijke taak om de gemeenteraad te ondersteunen in het controleren van het lokaal beleid en bestuur.

In de wetswijziging wordt de onafhankelijke samenstelling van de lokale rekenkamer bepleit. In de ogen van PRIMO is dit een goede zaak, te meer omdat de gemeenteraad, de fracties daarbinnen en zelfs individuele raadsleden zelf onderdeel zijn van het openbaar bestuur en met hun eigen functioneren de kwaliteit van de openbaar bestuur niet alleen beïnvloeden, maar ook bepalen.

En je kunt als slager nu eenmaal niet je eigen vlees keuren. Dat is de regel die wij in Nederland in onze Governance Code hebben vastgesteld. De gemeenteraad wordt met dit voorstel gewoon onderdeel van de kwaliteitsbeoordeling van het openbaar bestuur. Logischer kunnen de ministers het eigenlijk niet maken. Te meer is dit van groot belang omdat de richtlijnen voor lokale rekenkamers in de beoordeling van gebruikte meetinstrumenten inzake risicomanagement nu een lappendeken is en ook hier de hoogste kwaliteit mag worden verwacht. Er zijn nu geen richtlijnen voor lokale rekenkamers hoe de kwaliteit van bijvoorbeeld het risicomanagement door raad, college en management kan worden gemeten. Elke rekenkamer is daar vrij in. Onafhankelijkheid kan eraan bijdragen dat deze kwaliteitslag wordt gezet.

Er zijn lichtende voorbeelden in Nederland van hoe het kan en moet werken, zoals de Rekenkamer Rotterdam. Zij heeft zichzelf voorspelbaar gemaakt in haar meetmethoden. Zij is onafhankelijk en van hoge kwaliteit. Zij kan, mag en moet zich vrij uit kunnen spreken over het handelen van ook de gemeenteraad. Hetgeen geschiedt. Zijwaartse beïnvloeding – of de mogelijkheid daartoe – van de raad zelve draagt daar niet bij aan deze vrijheid. Onafhankelijkheid is een groot goed.