Financiële afspraken regeerakkoord voldoen aan Europese regels, maar behoedzaamheid geboden

Bron: Raad van State.

Uitgaande van de doorrekening van het regeerakkoord door het CPB blijven de Nederlandse overheidsfinanciën in de komende kabinetsperiode voldoen aan de Europese begrotingsregels. Maar behoedzaamheid blijft geboden. De marge die in het regeerakkoord is ingecalculeerd ten opzichte van de middellangetermijndoelstelling voor het begrotingssaldo is nuttig. Maar deze is ook vrij bescheiden.

Zeker gezien de grote budgettaire onzekerheden. Het zogeheten houdbaarheidssaldo verslechtert bovendien. Hierdoor zal het in de toekomst nodig zijn de uitgaven te verminderen en de inkomsten te verhogen in een orde van grootte van € 3 miljard. Dit zou overigens nog groter zijn geweest zonder de na 2021 optredende lastenverzwaringen van in totaal zo’n € 7 miljard…

… De budgettaire onzekerheden zijn aanzienlijk. Zo wordt in het regeerakkoord uitgegaan van een economische groei die duidelijk boven de structurele groei ligt. Dit maakt de kans op tegenvallers groter. Ook leert het verleden dat de Nederlandse overheidsfinanciën erg volatiel kunnen zijn. Een overschot kan snel omslaan in een tekort. Bovendien slaat het zogeheten houdbaarheidsoverschot als gevolg van het regeerakkoord om in een houdbaarheidstekort. Hierdoor zijn op enig moment in de toekomst uitgavenverminderingen of inkomstenverhogingen nodig. Behoedzaamheid is daarom geboden. >>

Bijzonder en ook in zekere zin klassiek zijn de soms omzichtig  geformuleerde en voor menig burger niet geheel te begrijpen duidingen – waar hebben wij dit eerder gelezen? Hoe risicovol is de hele onderneming nu echt? – inzake onzekerheden en risico’s:

De Afdeling constateert dat een dergelijke keuze bij de opstelling van dit regeerakkoord niet is gemaakt, waardoor de kans op een tegenvallende ontwikkeling groter is dan bij de keuze voor een meer behoedzaam scenario het geval zou zijn geweest. Onduidelijk is of bij de opstelling van het budgettaire kader op een andere wijze op risico’s van een tegenvallende ontwikkeling is geanticipeerd.

en

De Afdeling kan uit de toelichting bij het regeerakkoord niet afleiden dat op enigerlei wijze ruimte voor flexibiliteit is ingebouwd teneinde meer manoeuvreerruimte te hebben bij onverhoopt tegenvallende ontwikkelingen.

en

Al met al kan vanuit de optiek van prudent begrotingsbeleid de aanwezige marge in het structureel begrotingssaldo vanaf 2019 als nuttig en nodig worden gekwalificeerd. Voorgaande schets geeft ook aan dat de omvang van de in acht genomen marge tegelijkertijd als vrij bescheiden kan worden gekwalificeerd in het licht van de grote onzekerheden waarmee budgettaire vooruitzichten nu eenmaal zijn behept.

Download hier de volledige tekst van de tussentijdse rapportage begrotingstoezicht van november 2017.