Jaarboek 2013 Nationaal Netwerk voor Risicomanagement – NNR.

Uitgave van Nationaal Netwerk Risicomanagement (NNR)
Red. Peter B. Boorsma & Arjen E. Ronner

Hoewel zich altijd rampen (grote en kleine) en ongelukken hebben voorgedaan, lijkt het alsof de samenleving zich meer bewust wordt van de gevaren die de samenleving en/of het individu bedreigen. Komt het door de toenemende omvang van de rampen, wat op zijn beurt samenhangt met de toeneming van de bevolkingsomvang en de bevolkingsdichtheid? Komt het door de veranderingen in het klimaat waardoor natuurrampen in de vorm van tornado’s of cyclonen, of in de vorm van aardverschuivingen met toenemende frequentie optreden?  Komt het door globalisering van de samenleving met haar consequenties voor internationaal terrorisme en internationale misdaadcircuits? Komt het door de economische groei, niet alleen in de traditionele rijke economieën maar ook in de economische reuzen China, India en Brazilië? Komt het door de media, waardoor de berichtgeving over misdaad, ongelukken en rampen sneller en indringender

en meeromvattend is?

De samenleving is ook gevoeliger geworden voor andere soorten risico’s. Sinds 10 á 20 jaar is er in west Europa een trend in navolging van de VS om eerder derden aansprakelijk te stellen voor nadelige gevolgen van hun handelen. De enorme schade, zowel financieel voor de medewerkers als qua betrouwbaarheid van een bedrijfstak, welke is veroorzaakt door de leiding van ENRON, heeft grote (juridische) gevolgen gehad. In elk geval is een heel accountantsbedrijf, Arthur Andersen, daaraan kapot gegaan. Eerder heeft de teloorgang van Barings de ogen geopend voor de noodzaak van een scherper beleid terzake van good governance. Dergelijke praktijken hebben grote consequenties gehad voor vele beleggers en werknemers en voor de leiding. De Commissie Tabaksblat en voor de gezondheidszorg de Commissie Meurs hebben grote consequenties gehad voor de leiding van Nederlandse organisaties.

Hier wordt overigens alleen ingegaan op de beheersing van de zgn. zuivere risico’s, welke schade kunnen veroorzaken, met uitsluiting van de zgn. economische risico’s, welke winst dan wel verlies kunnen opleveren. Deze zuivere risico’s zijn van zeer verschillende aard, en kunnen worden onderscheiden naar oorsprong of oorzaak (bijv. natuurrampen, brand, diefstal, ziekte, onenigheid tussen directieleden of tussen wethouders etc), naar functie (verkeer over de weg,  railverkeer, luchtvaart, landbouw, milieu, etc.) en naar object (personeel, klanten, burgers, milieu, toekomstige generaties, financiële positie, etc.).

Zonder nu statistisch een poging te doen de stelling te onderbouwen of de vragen te onderzoeken, lijkt het dat van steeds meer kanten wordt aangedrongen op een meer systematische aandacht voor de beheersing van risico’s. Zonder de geringste pretentie op volledigheid worden genoemd:

  • Het voorschrift voor Gemeenten en Provincies om in de jaarstukken een zgn. risicoparagraaf op te nemen, een voorschrift dat later is uitgebreid naar de  paragraaf voor het weerstandsvermogen en ook voor de waterschappen is gaan gelden;
  • De instelling van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid;
  • De instelling van een hoogleraarfunctie Risk Management aan verschillende universiteiten;
  • De aanstelling van lectoren Risk Management aan verschillende hogescholen;
  • De creatie van een Kenniskring bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksaangelegenheden;
  • De oprichting van de PRIMO (Public Risk Managers Organisatie) in navolging van de Amerikaanse PRIMA;
  • Binnen risicomanagement wordt er in toenemende mate op gewezen dat er ook positieve risico’s zijn: upside risks, opportunities, “kansen”;
  • Evenzo wordt de aandacht niet alleen gericht  op de financiële doelen van risk management, t.w. premiereductie en schadereductie maar steeds meer op snellere en/of betere doelrealisatie en op good governance.

Download Jaarboek 2013