‘Lokale bestuur is hét bestuur, dé overheid’

Eén van de belangrijkste schakelpunten om tot good public governance te komen, is die tussen rijk en gemeenten. Het vorige regeerakkoord is door PRIMO Nederland samen met VNG-directeur Ralf Pans en vijftien gemeentesecretarissen kritisch besproken. Toen bleek dat een aantal zaken in dat regeerakkoord door gemeenten niet of met grote moeite gerealiseerd konden worden. Als sprekend voorbeeld gold de dienstverlening. De politieke ambitie met betrekking tot dienstverlening (gemeente als hét loket van de overheid) kon worden gesteld op laten we zeggen 100, de aanwezige capacitieit binnen gemeenten in mensen en middelen op 8! Een groot gat. Te groot. Maar ook de Nieuwe Wet op de Ruimtelijke Ordening en de GReX-wet, de WMO en de omgevingsvergunning bleken huzarenstukjes te worden van aanpassingen van gemeentelijke structuren en processen. Ambitie te hoog? Mensen en middelen te weinig? Prioriteiten niet juist gesteld?

Goede afstemming tussen rijk en gemeenten is cruciaal en eigenlijk onontbeerlijk om de landelijk gestelde politieke doelen te kunnen halen en de risico’s van het niet halen van deze doelen te traceren en te managen. Opnieuw spreekt een bewindsvrouw, staatssecretaris Ank Bijleveld, haar gedachten uit over de taakverdeling tussen rijk en gemeente in de nabije toekomst.

De VNG in haar congres op 8 juni 2010 te Leeuwarden bijeen: “De overheid moet dicht bij de mensen staan, om meer dan één reden. Meer verantwoordelijkheden moeten naar gemeenten. En om gemeenten de ruimte te geven, moeten ze in Den Haag leren dat ze niet meer over alles gaan”, aldus staatssecretaris Ank Bijleveld in haar toespraak tot het VNG-Jaarcongres 2010. “Zoals de gemeenten moeten leren hun burgers te vertrouwen, zo moet ook het rijk en de Kamer leren de gemeenten te vertrouwen en respecteren.” Bijleveld gaf als voorbeeld de jeugdzorg. “De regie en de middelen moeten naar de gemeente, zodat er sneller en laagdrempeliger zorg kan worden gegeven.” Het belang van het lokale bestuur geldt niet alleen in de zorg en de dienstverlening. “Ook veiligheid is lokaal bestuur”, stelde de staatssecretaris. Daarbij benadrukte ze de rol van de gemeenteraad.

Download toespraak staatssecretaris Van Bijleveld