Publiek Risico & Resilience Management

Strategische focus: “Definitie en afbakening”.

Er zijn vele definities in omloop. Het ISO 31000 LinkedIn-netwerk schat het aantal op circa 100. De taalvervuiling heeft ook bij ‘risico’ en ‘risicomanagement’ haar intrede gedaan. Het zijn containerbegrippen geworden waar elke organisatie, elke trainer en elke adviseur zijn of haar draai aan kan en mag geven. Verstaan wij elkaar nog wel? Is het tijd voor scherpte? Wij denken van wel!

Publiek resilience management

Het vakgebied Public Resilience Management staat nog in de kinderschoenen. Het holistisch, multidisciplinair en integraal kijken naar vraagstukken is de nieuwe vereiste. Voorts het vermogen om de vele stakeholders – ook politiek, bestuur en management van publieke organisaties zelve –  te binden op een gezamenlijk vraagstuk dat opgelost dient te worden.

Internationaal wordt vanaf de bestuursvergadering van PRIMO Europe in Malta in december 2018 gewerkt aan een internationaal kennisplatform, waar bestuurders, managers en experts elkaar treffen. Het werkt samen met andere platforms op dit gebied en is afgestemd met haar onderwijsaanbod met Malta University, Tilburg University, St. Thomas University en Twente University. Zij werkt samen met UDITE.

Steden en regio’s zien zich gesteld voor grote uitdagingen. Er is werk aan de winkel. De noodzaak voor een nieuw vakmanschap dient zich aan. Één dat gaat over vooruitzien, in systemen kunnen denken, integrale organisatie- en bestuurskracht daarop kunnen ontwikkelen, verbindingen kunnen leggen tussen alle stakeholders en duurzame oplossingen kunnen bedenken, die werken over langere termijnen dan de relatief korte bestuursperioden en met financiële constructen en contracten die echt werken.

Definitie
Het woord stedelijke resilience heeft inmiddels de intrede gedaan. Het genoemde netwerk definieert dit als volgt:

“Het vermogen van individuen, gemeenschappen, instituten, bedrijven en systemen binnen een stad om te overleven, zich aan te passen en te groeien ongeacht de soort chronische stress en acute schokken die zij ondervinden”.

Publiek risicomanagement

Voor wat betreft de benadering van PRIMO is het wijs om de door ons gebruikte definities en afbakening toe te lichten en te onderbouwen.

De International Organization for Standardization (ISO) herdefinieerde ‘risico’ in 2010 als volgt:

Risico = het effect van onzekerheid op doelen

Kevin Knight (2010), voorzitter van het ISO 31000 commissie, die heeft gewerkt aan de standaarden en richtlijnen:

“Risk is all about uncertainty or, more importantly, the effect of uncertainty on the achievement of objectives. This new definition is clearly different from existing guidelines on the management of risk in that the emphasis is shifted from something happening – the event – to the effect of uncertainty on objectives. Every organization has objectives – strategic, tactical and operational – to achieve and, in order to achieve these objectives, it must manage any uncertainty that will have an effect on their achievement. The really successful organizations … work on understanding the uncertainty involved in achieving their objectives and ensuring they manage their risks so as to ensure a successful outcome.”

Voordat Knight dit pad koos, legden Lynn Drennan en Allan McConnell (2007) reeds de relatie met publieke waarden  – bezien vanuit het perspectief van rol van de overheid als rentmeester:

“Public Risk is the chance of something happening that will have an impact on Public Values.”

Professor Ortwin Renn (2012) van de International Risk Governance Council definieert als volgt:

“Risk is the consequence of an event or an action on something that humans value. There are two components to it: there is some kind of a damage and there is not certainty but a probability that this kind of damage will occur.”

Bij PRIMO-conferentie in Kopenhagen in november 2005, duidden Martin Fone en Peter Young (2005) publieke risico’s als betrekking hebbend op:

“…those pertaining to issues or processes that arise from the assertion of matters of public interest – those matters relating principally to the protection of rights, the balancing of interests, and the assurance of fairness in the political process.”

Risico als afwijking van waarde

The Economist onderstreepte krachtig – in de podcast Special reports, 11 February 2010. Financial Risk – de relatie tussen risico en doel (gekoppeld aan de analyses van de krediet crisis):

“Risk is a deviation from objective.”

Uitgaande van de definities van Benington & Moore en ISO en de analyses van Fone, Drennan, McConnell, Young and the Economist, kunnen we de volgende definitie afleiden van ‘publiek risico’:

Publiek risico = het effect van onzekerheid op publieke waarde

Vanuit dit perspectief kan een ‘publiek risico’ worden beschouwd als een afwijking van de nagestreefde (lees: in ons democratisch systeem gekozen) publieke waarde, zoals daar zijn veiligheid, sociale samenhang en stabiliteit, een project dat binnen tijd en budget moet worden gemanaged, optimale zorg voor onze jeugd, een goed klimaat voor ondernemers of de natuurlijke omgeving die in balans is (lees: autonoom biodivers). In feite alle zaken die burgers waarderen als belangrijk.

Publieke waarden zijn in feite die waarden die beschreven zijn in programma’s van politieke partijen, waarop mensen in ons democratisch systeem voor stemmen en die als het goed is ingebed zouden moeten zijn in de programma’s en strategische plannen van volksvertegenwoordigingen c.q. besturen en in de organisaties die deze waarden dienen.

Afwijkingen (risico’s) zijn dan een door cyberaanvallen ontwrichte organisatie, een sociaal niet-uitgebalanceerde wijk of buurt, budgetoverschrijdingen c.q. verspilling van belastinggeld door een niet haalbare strategie, de jeugd die onvoldoende zorg ontvangt door een gefragmenteerd zorgsysteem, suboptimale economische ontwikkeling door gebrekkige samenwerking tussen overheid, onderwijsinstellingen en bedrijfsleven binnen regionale ontwikkelingsprogramma’s, het structureel verlies van natuurlijke habitats en biodiversiteit, vervuiling, armoede, verval.

Het doel, de koers en SWOT
De kunst is om bij de koers van een publieke organisatie rekening te houden niet alleen met de eigen sterkten (S) en zwakten (W) maar ook met externe trends en ontwikkelingen – die zich onderweg als kansen (O) en bedreigingen (T) kunnen voordoen – zodat en opdat het beoogde doel kan worden bereikt en de afwijkingen daarbij zo gering mogelijk zijn. De kunst van het navigeren dus. Het doel, de koers en SWOT. Het is risicomanagement pur sang.

Er is de noodzaak dit te doen. Er is veel ruimte voor verbetering in de governance. In de genoemde internationale conferentie in Kopenhagen werd geconcludeerd dat slechts 10-15% van de beleidsplannen effectief is of tot volledige implementatie komt, dat politieke programma’s vaak de middelen missen om de geformuleerde en aan de kiezer beloofde doelen te realiseren, dat 25% van projecten over begroot budget en geplande tijd heengaat. Sommige bereiken zelfs nooit hun einddoel. Dus een meer effectief sturen op doelen kan ons allen tot voordeel strekken.

Publiek risicomanagement of toch waardemanagement?
Wij duiden dit als het geheel van publiek risicomanagement, in feite is het publiek waardemanagement. Zoals boogschutters (zich) richten op hun doel, zo zouden publieke leiders van organisaties zich op het bereiken van publieke waarden moeten richten. Met het vakmanschap en de kunst om ‘raak’ te schieten en alles te doen om ex ante oog te hebben voor de kansen en bedreigingen onderweg, de eigen sterkten en zwakten (persoonlijk, organisatie, stad en regio), en deze zo goed mogelijk in te schatten om de mogelijke afwijkingen (lees: risico’s) te minimaliseren.

Publiek risicomanagement is erop gericht het vermogen van de organisaties zodanig te verbeteren dat risico’s optimaal mogen worden ingeschat en gemanaged door op een proactieve, gecoördineerde en holistische manier te werk te gaan. PRIMO staat op het standpunt dat openheid en dialoog aan de basis hiervan liggen.

Het doel uiteindelijk is om de menselijke, sociale, economische en ecologische waarden te borgen. En belastinggeld kan maar één keer worden uitgegeven.

 

Literatuur

Benington John & Mark H. Moore, 2011, Public Value: Theory & Practice. Palgrave MacMillan.

Drennan, Lynn and Allan McConnell, 2007, Risks and Crisis Management in the Public Sector. Routledge, Oxon, 249 pp.

Fone, Martin and Peter C. Young, 2005, Managing Risk in Public Organizations. Perpetuity Press, Leicester, 198 pp.

Moore, Mark H, 1995, Creating Public Value: Strategic Management in Government. Harvard University Press, 416 pp.

Renn, Ortwin, 2012, International Risk Governance Council. Lausanne. Hyperlink.