Reflexen of reflectie?

Een onderzoek naar de omvang van de risico-regelreflex

Auteur: Remco Roos

De respondenten laten een genuanceerd beeld van de risico-regelreflex zien. Op de brand in het vertrekcentrum in Ter Apel na, worden in alle Kamervragen maatregelen geëist. In zes gevallen zegt de bewindspersoon maatregelen toe en in alle zes gevallen worden uiteindelijk ambtelijk maatregelen voorbereid en uitgevoerd. Bij negen incidenten is er contact geweest met ambtenaren, dat in acht gevallen tot een interview heeft geleid. Van de acht geïnterviewde ambtenaren vinden drie respondenten vóór de bespreking van de indicatoren voor een risico-regelreflex dat er een overreactie is opgetreden.

Volgens de theorie, die ervan uitgaat dat een risico-regelreflex optreedt als aan tenminste één van de zes indicatoren voor een overreactie is voldaan, is er vier keer een risico-regelreflex opgetreden. Op de vraag aan de respondenten of ze dit beeld herkennen zijn ze uiterst consistent in hun oordeel, zowel voor als na de bespreking van de indicatoren: de drie respondenten die het incident vooraf als een overreactie betitelen vinden dat achteraf nog steeds.

Twee keer wijkt de beleving van de respondenten af van de literatuur over de risico-regelreflex: bij de giframp met de Probo Koala en bij het incident met kind-onveilige aanstekers is volgens de literatuur een overreactie opgetreden, terwijl de respondenten het geen overreactie vinden, zowel voor als na de bespreking van de indicatoren. De resultaten uit dit hoofdstuk zijn schematisch op de volgende pagina weergegeven.

Download Onderzoeksverslag