Risicoanalyse en risicomanagement van drinkwaterproductie in Nederland

Stroomgebieden in Nederland

Bron: RIVM Rapport, 2017-0036.

De Nederlandse drinkwatersector maakt gebruik van risicoanalyses en risicomanagement (RA/RM) om het drinkwatersysteem en de levering van schoon drinkwater veilig te stellen, internationaal waterveiligheidsplan geheten. In Nederland blijken alle stappen uit het waterveiligheidsplan te worden uitgevoerd.

Deze manier van werken levert een belangrijke bijdrage om de drinkwaterkwaliteit van bron tot tap te waarborgen. Dit blijkt uit een inventarisatie door het RIVM en KWR Watercycle Research Institute van de RA/RM-activiteiten. Het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (IenM) gaf hiertoe de opdracht, omdat een nationaal overzicht van de RA/RM-activiteiten ontbrak.

De Nederlandse drinkwatersector is zich zeer bewust van de mogelijke risico’s voor de drinkwaterkwaliteit en heeft de afgelopen decennia zijn aanpak daarop ingesteld. De sector heeft op allerlei vlakken RA/RM-activiteiten ontwikkeld, zowel op eigen initiatief als voortkomend uit wettelijke verplichtingen.

Elementen van risicoanalyse en risicomanagement

  • Onder de algemene noemer ‘antropogene stoffen’ is in het Drinkwaterbesluit een signaleringsparameter opgenomen van 1 microgram/L voor de groep antropogene stoffen. Deze kwaliteitseisen zijn bedoeld voor het signaleren van mogelijke verontreinigingen.
  • Leveringsplannen om de continuïteit van de levering te borgen.
  • Kwaliteitssysteem en certificering voor bedrijven die Legionella risico-analyses uitvoeren bij collectieve installaties.
  • Kwantitatieve microbiologische risico analyse (QMRA) voor de beoordeling van microbiële risico’s.
  • De “Regeling Materialen en Chemicaliën drink- en warmtapwatervoorziening” bevat nadere regels voor bij de drinkwatervoorziening te gebruiken materialen en chemicaliën en de wijze waarop deze worden toegepast.
  • Richtsnoeren zoals de “Hygiënecode drinkwater opslag, aanleg en distributie” zorgen ervoor dat verontreiniging van het drinkwater wordt voorkomen bij aanleg en herstel van watervoorzieningwerken en distributienet.

De drinkwaterbedrijven vullen de meeste RA/RM-activiteiten ongeveer op dezelfde manier in. Punten van aandacht zijn verdere samenwerking binnen de drinkwatersector en meer aandacht voor integraal risicomanagement binnen een bedrijf. RA/RM is ingericht als een cyclisch proces, zodat continu verbetering mogelijk is.

Drinkwater wordt in Nederland geproduceerd uit oppervlaktewater en grondwater, met als doel de Nederlandse bevolking van schoon en voldoende drinkwater te voorzien. Het waterveiligheidsplan is een internationaal opgezet systeem dat de WHO in 2004 heeft opgezet om wereldwijd de drinkwaterkwaliteit te kunnen garanderen. Voor deze inventarisatie zijn medewerkers van alle tien de drinkwaterbedrijven in Nederland geïnterviewd. Citaat uit de conclusies:

“Drinkwaterbedrijven zijn bezig met het implementeren van (integraal) risicomanagement. Met de wettelijke verplichting, op grond van artikel 21 lid 3b van de Drinkwaterwet en de artikelen 15 en 16 van het Drinkwaterbesluit, voor de ISO 9001: 2015-norm is de invoering van RA/RM verzekerd.

De norm schrijft geen methode voor risicomanagement voor en maakt het voor organisaties mogelijk hun huidige risicomanagementmethode te blijven gebruiken of te kiezen voor een methode (bijvoorbeeld COSO ERM, ISO 31000, Management of Risk, FERMA enzovoort) die het beste bij hun organisatie past en aan ISO9001:2015 voldoet. De sector geeft aan dat afstemming voor het vormgeven van RA/RM en een op risico gebaseerd meetprogramma, binnen de bestaande activiteiten gewenst is. Het strikt voorschrijven van een geharmoniseerde RA/RM-methodiek lijkt niet wenselijk.”

Download Risicoanalyse en risicomanagement van drinkwaterproductie in Nederland