Risicomanagement: over het Vak en de Kunst

Zwolle, 25 juni 2019.

De provincie Overijssel en PRIMO hebben het initiatief genomen tot een gesprek over het vak en de kunst van risicomanagement. De bijeenkomst is op uitnodiging en is exclusief voor leden van het gezamenlijke netwerk van beide organisaties. Locatie: provinciehuis Overijssel in Zwolle, tijdsframe: 10:00 tot 15:00 uur.

Robin Broekhuizen (concernadviseur provincie Overijssel) en Jack Kruf (directeur PRIMO Nederland) zijn de gastheren. Doel van de bijeenkomst is drieledig: (1) kennismaking, (2) deling van kennis en ervaringen met betrekking tot de toepassing van risicomanagement in de eigen organisatie en (3) verkenning van mogelijkheden voor nadere samenwerking.

Status quo
De staat van de toepassing van risicomanagement als onderdeel van sturing binnen gemeenten, provincies en waterschappen laat een zeer divers beeld zien. Een beeld dat zich voortzet bij zowel hun koepelorganisaties (IPO, UvW,) als de vakorganisaties van onder meer raadsleden, wethouders, burgemeesters, griffiers, gemeentesecretarissen, waterschapsdirecteuren en controllers. Er lijkt nog een wereld te winnen.

Vak
Als vak krijgt risicomanagement bij politiek, bestuur, topmanagement en control nauwelijks de erkenning die het verdient, dit onder meer door de gemiddeld matige positionering in de organisatie of het gebrek aan corporate acceptatie en inbedding in processen van strategie, control of verzekering. Risicomanagers worden gezien als ‘remmers in algemene dienst’ (quote burgemeester top 10 gemeente in Nederland). Er is een wereld te winnen. Één ding lijkt wel duidelijk: de publieke risico’s nemen fors toe, als je de Global Risks Reports van de afgelopen 14 jaar bekijkt. Risico’s zijn emerging, maar het vak krijgt, althans binnen de overheid, maar hier en daar echt voet aan de grond.

Kunst
Als kunst wordt het in zeer beperkt mate beoefend om scherper aan de wind te kunnen of willen zeilen, effectiever te zijn, raak te schieten, successen te boeken, in scenario’s te denken, over de horizon te kijken, vooruit te zien, zorgvuldig met belastinggeld om te gaan of burgers van dienst te zijn. Het rijke palet aan wetenschappelijk goed beschreven methoden, technieken instrumenten lijkt voor een deel onontdekt en zeker ongebruikt in de dagdagelijkse praktijk.

Imago
Het imago van risicomanagement binnen bestuur, bestuurskunde en publieke sturing is ronduit slecht (hoewel de eerste stapjes lokaal zijn gezet), de benefits ervan vaak verkeerd begrepen of geduid, het taalgebruik in definities in duidingen divers en op onderdelen zelfs vervuild gehanteerd, de uitleg ervan in een weerstandsparagraaf meer dan eens gebaseerd op theoretische en soms zelfs arbitraire kans- en impactberekeningen, die geen raadslid of burger echt begrijpt. Erkenning van het vak door de top blijft uit (er zijn natuurlijke uitzonderingen, lichtende voorbeelden). Tijd voor een goed gesprek.

PRIMO
PRIMO heeft als vereniging statutair (artikel 2, lid 1):

“… ten doel het belang van risicomanagement binnen de publieke sector in Nederland in zijn algemeenheid en binnen lokale, regionale overheden en daarmee betrokken partijen in het bijzonder naar voren te brengen, en de kennis én het gebruik daarvan te bevorderen…”

PRIMO nodigt specifiek de risicomanagers van haar netwerk per convocatie uit om met elkaar te spreken over de ontwikkeling van het vak risicomanagement in de publieke sector en de kunst van de toepassing ervan bij de sturing van projecten en plannen. We verdiepen ons onder meer op gehanteerde definities, methoden en technieken, maar gaan ook in op organisatiecultuur en kwaliteit van besturen en managen. We beogen met ca. 10-15 mensen met elkaar echt in gesprek te gaan, om te weten waar we staan met het vak en waar de doorontwikkeling van het vak over kan en moet gaan.