Risicomanagement van gebiedsontwikkelingsprojecten

Bron: Overheids MANAGEMENT 1/2005
Auteurs: Drs. Herman Zoetmulder RA RO CIA en drs. Frank ten Have

Grote infrastructuur- en gebiedsontwikkelingsprojecten lijken standaard uit te lopen qua tijd en ook veel meer te kosten dan begroot. Dat geldt zowel op rijksniveau als bij de lokale overheden. Staten- en raadsleden vragen zich vertwijfeld af hoe zij hun toezichthoudende rol moeten invullen bij dergelijke complexe projecten. Bestuurders en projectleiders breken zich het hoofd – of zouden dat moeten doen – over de vraag hoe zij het risico van een te laat, te duur of kwalitatief ondermaats project kunnen beheersen. Een gestructu- reerde aanpak van risicobeheersing kan een handvat bieden.

Risicomanagement als georganiseerde zorgvuldigheid
De roep om transparantie en verantwoording in het bedrijfsle- ven en de overheid is groot op dit moment. Als gevolg van een groot aantal schandalen, denk aan Enron, Ahold, Parmalat, Adecco en de provincie Zuid-Holland is de aandacht voor corpo- rate en government governance sterk toegenomen. In de private sector heeft dit al geleid tot nieuwe wet- en regelgeving (Sarbanes-Oxley-Act en de nieuwe code voor corporate governance). Hierin is onder meer geregeld dat de top van een onderneming verantwoording moet afleggen over de betrouwbaarheid van de cijfers en de achterliggende systemen van risicoanalyse en -beheersing. Ook binnen de publieke sector is een aantal initiatieven opge- start (onder andere als gevolg van het dualisme bij de lokale overheden en bij de rijksoverheid onder de noemer Van Beleids- begroting Tot Beleidsverantwoording) om de transparantie en de verantwoording over het overheidshandelen te vergroten.

Op een aantal gebieden wordt hier echter nog minimaal invulling aan gegeven. Een voorbeeld hiervan zijn gebiedsontwikkelings-projecten. Dergelijke projecten vallen deels buiten de reguliere begrotings- en verantwoordingslijnen. Projectrapportages en dergelijke worden meestal geconsolideerd opgenomen in afde- lings- en sectorbrede rapportages. Daarbij zijn het vaak grote, langlopende en complexe projecten waarbij meerdere partijen (publiek en privaat) samenwerken.
Projecten krijgen vaak pas aandacht als ze duurder dreigen te worden dan begroot of veel later worden opgeleverd dan gepland. Meestal worden staten- en raadsleden dan voor een fait accompli gesteld en kunnen zij niet veel meer doen dan de aanvraag tot verhoging van het krediet of de vertraging van het project accorderen.

download artikel