Voorbereiden op digitale ontwrichting

Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid

Digitale infrastructuur – is vaak zonder dat we het merken – intens verweven met processen die van groot belang zijn voor de samenleving, de economie en de democratische rechtstaat. Voor verstoringen in de fysieke wereld bestaan professionele crisisorganisaties en uitgebreide wet- en regelgeving.

De voorbereiding op een digitale ontwrichting krijgt echter nauwelijks tot geen aandacht. In het rapport Voorbereiden op digitale ontwrichting (rapport nr. 101, 2019) pleit de WRR voor een betere voorbereiding op een digitale ontwrichting door o.a. adequate bevoegdheden om escalatie te voorkomen en inspanningen op het terrein van cyberverzekeringen te verrichten.

Wat is digitale ontwrichting?
Door de groeiende verwevenheid van de digitale wereld met de fysieke en de sociale wereld hangen verstoringen van het maatschappelijke leven steeds vaker samen met een ernstige verstoring of uitval van digitale processen. De WRR noemt dit type ontwrichting ‘digitale maatschappelijke ontwrichting’, of kortweg ‘digitale ontwrichting’.

Digitalisering: nieuwe risico’s en kwetsbaarheden
De afgelopen jaren hebben zich in Nederland en daarbuiten allerhande digitale verstoringen voorgedaan. Een belangrijke oorzaak voor deze incidenten zijn cyberaanvallen, maar kunnen ook worden veroorzaakt door menselijke fouten, kapotte servers, softwareproblemen of externe facoren als kabelbreuken of electriciteitsstoringen. Het zorgwekkende van deze incidenten is dat zij daarme ook vitale processen in de samenleving aantasten. Essentiële voorzieningen zoals: de zorg, het betalingsverkeer, overheidsdiensten en de electriciteitsvoorzieningen raken daarmee in gevaar.